Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Βιοτεχνών Αλουμινίου Σιδήρου (ΠΟΒΑΣ) κ. Θεόφιλος Παγιάτης εμφανίστηκε προβληματισμένος για τη βιωσιμότητα του κλάδου, εξαιτίας των πρόσφατων γεωπολιτικών εντάσεων, αλλά και των καθυστερήσεων αποπληρωμής των έργων που υλοποιούνται μέσω του προγράμματος «Εξοικονομώ». Συγκεκριμένα, ο κ. Παγιάτης μάς είπε τα εξής:
«Σήμερα, η ισχυρή αύξηση των τιμών στα υλικά και στην ενέργεια διογκώνει το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων, ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνουν την αβεβαιότητα με αποτέλεσμα αρκετοί συμπολίτες μας να αναβάλλουν πιθανές ανακαινίσεις ή και επενδύσεις σε ακίνητα που αφορούν τον κατασκευαστικό κλάδο. Ο πόλεμος στην Ουκρανία ασκεί ψυχολογική πίεση σε εμπόρους βιοτέχνες και καταναλωτές, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας, οι βιοτεχνικές επιχειρήσεις και οι επαγγελματίες του κλάδου αντιμετωπίζουν έντονα το πρόβλημα.
»Αρκετές επιχειρήσεις ματαιώνουν συμβόλαια που βρίσκονται σε εξέλιξη, καθώς οι προσφορές που δόθηκαν πριν από 90, 60 ή και 30, ημέρες, δεν είχαν συμπεριλάβει τις αυξημένες τιμές του κόστους των πρώτων υλών. Αντιλαμβάνεστε ότι κάποιος μικρός επιχειρηματίας προτιμά να εγκαταλείψει ένα έργο, φυσικά με τρόπο που να τον διασφαλίζει, παρά να το συνεχίσει και να μεγαλώσει η ζημιά του.
»Οι συνάδελφοι έχουν βρεθεί σε μία δίνη αυξήσεων του κόστους των πρώτων υλών είτε πρόκειται για το σίδερο, είτε για το αλουμίνιο, είτε για το ανοξείδωτο, είτε για το χαλκό, καθώς οι τιμές έχουν μια συνεχόμενη ανοδική πορεία σε τέτοιο επίπεδο που καθιστούν μη βιώσιμες τις επιχειρήσεις του κλάδου μας. Παράλληλα, υπάρχουν σημαντικές αυξήσεις τιμών και στα παρελκόμενα υλικά – εξαρτήματα που υποστηρίζουν το τελικό προϊόν μας, ενώ προβλήματα δημιουργούν και συμπεριφορές αισχροκέρδειας, που πρέπει να αντιμετωπιστούν εν τη γενέσει τους.
»Έχει ενδιαφέρον να τονιστεί ότι τις περισσότερες φορές οι αυξήσεις στις πρώτες ύλες αιφνιδίασαν τους κατασκευαστές, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει χρόνος αντίδρασης, προκειμένου και αυτοί από την πλευρά τους να ενημερώσουν τους πελάτες τους ή να εξασφαλίσουν τις απαραίτητες ποσότητες.
»Συγχρόνως, οι τιμές στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2021», μετά τις συνεχόμενες ανατιμήσεις υλικών, θα πρέπει να επαναπροσδιοριστούν για να μπορούν οι επαγγελματίες να αναλάβουν τα έργα. Τα προβλήματα δε θα είναι προσωρινά και εκτιμάται ότι θα διαρκέσουν τουλάχιστον ολόκληρο το 2022, συμπιέζοντας ακόμη περισσότερο τις εμπορικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις του κλάδου.
»Ταυτόχρονα, στα προβλήματα που προανέφερα πρέπει να προσθέσω το σημαντικό πρόβλημα της καθυστέρησης των αποπληρωμών των έργων που υλοποιούνται εντός των προγραμμάτων «Εξοικονομώ». Οι παρατηρούμενες καθυστερήσεις έχουν λάβει μεγάλες διαστάσεις και πιέζουν αφόρητα τις βιοτεχνίες και τους επαγγελματίες, δημιουργώντας ντόμινο προβλημάτων.
»Η καταστρατήγηση του χρόνου εξόφλησης με βάση τα όσα αναφέρει ο οδηγός εφαρμογής του προγράμματος είναι ένα γεγονός που ταλαιπωρεί τους προμηθευτές από τότε που ξεκίνησαν τα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας στον κτιριακό τομέα. Οι δικαιολογίες για την καθυστέρηση της εξόφλησης των προγραμμάτων, εκ μέρους των υπευθύνων, περισσεύουν. Πάντως θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι αν υπήρχε εκ μέρους των αρμοδίων η βούληση, στις περισσότερες των περιπτώσεων οι χρονικές αποκλίσεις θα ήταν πολύ μικρότερες από τις προβλεπόμενες ημερομηνίες, και ως εκ τούτου αντιμετωπίσιμες από την ίδια την αγορά.
»Όπως καταλαβαίνετε, οι τιμές στο πρόγραμμα πρέπει να αναπροσαρμοστούν, ενώ ίσως έχει έρθει η ώρα για να γίνει μία μεγαλύτερη παραμετροποίηση. Σε κάθε περίπτωση όμως θέλω να πιστεύω ότι το καινούργιο πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2021», τουλάχιστον ως προς το μέγεθος των προκαταβολών, είναι επαρκές, προκειμένου να δουλέψει ικανοποιητικά η αγορά και με τον τρόπο αυτό να αντιμετωπιστεί η έλλειψη ρευστότητας που πιέζει τις επιχειρήσεις μετά από δώδεκα χρόνια οικονομικών κρίσεων.
»Από την άλλη, αρκετοί συνάδελφοι πιστεύουν ότι τα χρήματα που θα εκταμιευθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας δίνουν ελπίδες στην ανάπτυξη του κλάδου. Ωστόσο μεγάλο ποσοστό των επιχειρήσεων δεν θα έχουν μερίδιο (τουλάχιστον άμεσα) σε αυτή την ανάπτυξη, διότι τα χρήματα θα περάσουν μέσα από το τραπεζικό σύστημα, το οποίο έχει αποκλεισμένες τις περισσότερες από τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
»Επίσης κατά τα τελευταία χρόνια, με την άνοδο των εργασιών στις επιχειρήσεις του κλάδου, πολλές βιοτεχνικές επιχειρήσεις αναζητούν προσωπικό για την κάλυψη της θέσεων εργασίας. Οι νέοι εργαζόμενοι γενικώς δείχνουν ότι γυρνάνε την πλάτη στους τεχνικούς κλάδους, ενώ οι επιχειρήσεις μας δημιουργούν αξία και παρέχουν τη δυνατότητα αξιοπρεπούς και εξασφαλισμένης απασχόλησης.
»Η μείωση του αριθμού των νέων ειδικευμένων εργαζομένων στον κλάδο αποτελεί απειλή για την ανάπτυξή του. Βέβαια συνδέεται τόσο με την εικόνα του όσο και με τα στερεότυπα που υπάρχουν στην ελληνική κοινωνία, καθώς και με τον ελλιπή συγχρονισμό μεταξύ Σχολών Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΕΚ) και της ζήτησης δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας. Πρέπει, κατά την άποψή μου, να δώσουμε όλοι το «παρών» σε έναν διάλογο για βιώσιμο μέλλον στην τεχνική εκπαίδευση των νέων, με υπευθυνότητα και έμφαση στη μαθητεία νέων ανθρώπων στις επιχειρήσεις του κλάδου.
»Η Πανελλήνια Ομοσπονδία, ως ανώτερος θεσμικός φορέας εκπροσώπησης των βιοτεχνών κατασκευαστών αλουμινίου και σιδήρου, έχει ακέραια την ευθύνη να ενημερώνει και να προστατεύει τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων του κλάδου».
