Παναγής Τονιόλος: «Τα έργα που υλοποιούνται έχουν δημιουργήσει πραγματική αισιοδοξία στον κλάδο»

O πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Εταιρειών – Γραφείων Μελετών (ΣΕΓΜ) κ. Παναγής Τονιόλος μιλά για τις εξελίξεις στον κατασκευαστικό κλάδο αλλά και για τις μελλοντικές δράσεις του ΣΕΓΜ.

 

Στη συνέντευξη που μας παραχώρησε ο κ. Τονιόλος αναφέρεται στα μεγάλα έργα που είναι σε εξέλιξη. Τονίζει τη σημασία της ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών στα έργα υποδομής και μεταφέρει το κλίμα αισιοδοξίας που επικρατεί στον κλάδο.

– Την ώρα όπου η πανδημία της Covid-19 δείχνει να υποχωρεί, πώς βλέπετε τον κατασκευαστικό κλάδο της χώρας μας; Μπορεί ο συγκεκριμένος κλάδος να ατενίζει το μέλλον με αισιοδοξία;

– Για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από τις μεγάλες κρίσεις, οι επενδύσεις στις υποδομές αποτελούν μία από τις πρώτες επιλογές παγκοσμίως λόγω του ισχυρού αναπτυξιακού πολλαπλασιαστή τους. Συγκεκριμένα, κάθε ευρώ που επενδύεται στις υποδομές, επιστρέφει αυξημένο στα 1,80 ευρώ.

Τα έργα που ήδη υλοποιούνται και αυτά που έχουν ήδη εξαγγελθεί δημιουργούν πραγματική αισιοδοξία στον κλάδο. Η αισιοδοξία αυτή πρέπει όμως να συνοδευθεί από υπευθυνότητα, προγραμματισμό και νέες επενδύσεις σε τεχνολογία, εξοπλισμό και ανθρώπινους πόρους. Μόνο έτσι θα μπορέσει η κατασκευαστική βιομηχανία να ανταποκριθεί στη μεγάλη πρόκληση της υλοποίησης των έργων που έχουμε μπροστά μας, με την απαιτούμενη ποιότητα και εντός των χρονοδιαγραμμάτων και του προϋπολογισθέντος κόστους.

 

– Τον τελευταίο καιρό παρατηρείται έντονα η τάση για χρήση καινοτόμων εργαλείων, όπως είναι η μοντελοποίηση πληροφοριών κτιρίων (Building Information Modeling [BIM]), για την κατασκευή έργων υποδομής. Υπάρχουν άλλα χρήσιμα και σύγχρονα εργαλεία που μπορούν να βοηθήσουν στο σχεδιασμό και στη μελέτη αναπτυξιακών έργων;

– Είναι γεγονός ότι ο κατασκευαστικός τομέας βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις διεθνώς όσον αφορά την ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών. Για το λόγο αυτό γίνεται μεγάλη προσπάθεια –σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο– με σκοπό τον  εκσυγχρονισμό, ο οποίος σήμερα κινείται σε τρεις κατευθύνσεις:

  1. Στην ψηφιοποίηση με εργαλεία όπως είναι το Building Information Modeling (ΒΙΜ).
  2. Στον συνεχή έλεγχο της προόδου κατασκευής με real time αποτυπώσεις με επίγειους ή αερομεταφερόμενους σαρωτές.
  3. Στην εικονική πραγματικότητα και στην αυτοματοποίηση της κατασκευής με χρήση αυτοκινούμενων μηχανημάτων και 3d printing.

Και όλα αυτά με συνολική διαχείριση, με ανακύκλωση των υφισταμένων υλικών, καθώς και με εισαγωγή νέων υλικών που έχουν χαμηλό περιβαλλοντικό και ενεργειακό αποτύπωμα.

 

– Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο έχετε αναλάβει χρέη προέδρου στον Σύνδεσμο Ελληνικών Εταιρειών – Γραφείων Μελετών (ΣΕΓΜ). Θα θέλατε να μας πείτε για τους στόχους που έχετε θέσει αλλά και για τα μελλοντικά σχέδια του Συνδέσμου;

– Οι προτεραιότητες τις οποίες έχουμε θέσει ως Διοικητικό Συμβούλιο και για την υλοποίηση των οποίων εργαζόμαστε είναι:

  • Η εμπέδωση από την πολιτεία και από τους κοινωνικούς φορείς του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζουν στην αναπτυξιακή προσπάθεια της χώρας οι μελετητικές και συμβουλευτικές τεχνικές εταιρείες.
  • Η υποστήριξη των δημόσιων αρχών όσον αφορά τον προγραμματισμό, τη μελέτη και την επίβλεψη μελετών και έργων. Άλλωστε το outsourcing του δημόσιου τομέα είναι εξαγγελθείσα πολιτική της σημερινής κυβέρνησης και πρακτική σχεδόν όλων των χωρών παγκοσμίως.
  • Η ανάδειξη του Συνδέσμου ως σημείου αναφοράς για τους ιδιώτες επενδυτές, Έλληνες και αλλοδαπούς, όσον αφορά την αναζήτηση αξιόπιστων ελληνικών μελετητικών γραφείων για τη σύνταξη των αναγκαίων μελετών και ερευνών και τη λήψη των απαραίτητων αδειοδοτήσεων.
  • Η ανάπτυξη της εξωστρεφούς δραστηριότητας των μελών μας με κατάλληλους μετασχηματισμούς και συνεργασίες και με την υποστήριξη της πολιτείας.
  • Η ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών –με αιχμή το Building Information Modelling [BIM]– στο σχεδιασμό, στη μελέτη και στην επίβλεψη των αναπτυξιακών έργων και προγραμμάτων. Ο Σύνδεσμός μας μετέχει ενεργά στη διαβούλευση και στη διαμόρφωση –σε ευρωπαϊκό επίπεδο μέσω της «EFCA BIM Task Force»– του οδικού χάρτη για την ενσωμάτωση σχετικών Οδηγιών. Μάλιστα έχουμε συνάψει συμφωνία με την Zigurat Global Institute of Technology, πρωτοπόρο στην εκπαίδευση μηχανικών στις νέες τεχνολογίες, για την παρακολούθηση των προγραμμάτων της στο BIM από στελέχη των μελών μας σε προνομιακές τιμές. Ήδη πολλές εταιρείες-μέλη μας εκπονούν μελέτες με ενσωματωμένη την τεχνολογία BIM, τόσο στην Ελλάδα (Ίδρυμα Νιάρχου) όσο και στο εξωτερικό (Μέση Ανατολή, βόρεια Ευρώπη κ.α.), όπου η χρήση του έχει καταστεί σχεδόν υποχρεωτική.
  • Η ενσωμάτωση τόσο των επιπτώσεων από την κλιματική αλλαγή όσο και των στόχων του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη (Sustainable Development Goals [SDG]) στις καταρτιζόμενες μελέτες.

 

–  Στις 23 Σεπτεμβρίου θα διεξαχθεί διαδικτυακά το συνέδριο Digital Construction, στο οποίο θα συμμετέχει εκπρόσωπος του ΣΕΓΜ. Θα γίνει κάποια ομιλία του εκπροσώπου σας και ποια αναμένεται να είναι η θέση του στο συγκεκριμένο συνέδριο;

– Το συνέδριο αυτό είναι ιδιαιτέρως σημαντικό, γιατί σε αυτό θα παρουσιασθούν οι προκλήσεις του ψηφιακού μετασχηματισμού και θα αναδειχθούν οι προοπτικές για την ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στον κατασκευαστικό κλάδο.

Με μεγάλη μας χαρά έχουμε αποδεχθεί την πρόσκληση των διοργανωτών να παρουσιάσουμε τις εξελίξεις της ψηφιοποίησης στον κλάδο και τις προοπτικές που ανοίγονται μπροστά μας, οι οποίες θα μας επιτρέψουν να σχεδιάσουμε, να οργανώσουμε και να παρακολουθήσουμε την κατασκευή και τη λειτουργία των έργων με αποτελεσματικό τρόπο, προκειμένου να ανταποκριθούμε στην πρόκληση των επόμενων ετών.

 

–  Υπεγράφη πρόσφατα η σύμβαση για την κατασκευή της γραμμής 4 του μετρό, και θα θέλαμε να μας πείτε τη γνώμη σας για το μεγάλο αυτό έργο.

– Το έργο αυτό θα φέρει το μετρό πιο κοντά στους κατοίκους της Αθήνας, αφού θα διέρχεται από πυκνοκατοικημένες συνοικίες, με σταθμούς σε πολλά κεντρικά σημεία της πόλης. Φυσικά αποτελεί κατασκευαστική πρόκληση, λόγω του μεγέθους του και της διέλευσης της γραμμής κάτω από τον αστικό ιστό. Η εμπειρία όμως των μελετητών, των κατασκευαστών, των διαχειριστών και της «Αττικό Μετρό» σε αντίστοιχα έργα είναι πολύ μεγάλη, και εγγυάται το θετικό αποτέλεσμα.

 

– Ποια είναι τα επόμενα μεγάλα πρότζεκτ που έρχονται και που θα συμβάλλουν στην ανάπτυξη της χώρας μας;

– Εκτός από τη γραμμή 4 του μετρό, είναι έργα του Υπουργείου Υποδομών που έχουν ήδη αρχίσει να υλοποιούνται και που αφορούν δρόμους, μέσα σταθερής τροχιάς και λιμάνια, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 13 δισ. ευρώ. Μεγάλα πρότζεκτ είναι ακόμα τα ενεργειακά έργα και τα έργα απολιγνιτοποίησης, αλλά και τα ιδιωτικά έργα στο Ελληνικό, σε μαρίνες σε real estate κλπ.

Όλα αυτά τα έργα δημιουργούν συνθήκες αντίστοιχες της περιόδου των Ολυμπιακών Αγώνων και είναι δική μας ευθύνη να τα μελετήσουμε και να βοηθήσουμε στην υλοποίησή τους με τον πλέον κατάλληλο τεχνικοοικονομικά και περιβαλλοντικά τρόπο, εντός των σφιχτών χρονικών απαιτήσεων.

 

–  Τι ρόλο θα αναλάβει ο κλάδος των μελετητικών – συμβουλευτικών επιχειρήσεων σε όλα αυτά τα έργα;

– Ο μελετητικός – συμβουλευτικός κλάδος καλείται να ανταποκριθεί σε πολλαπλούς ρόλους: στο στρατηγικό σχεδιασμό, στην εκπόνηση των απαιτούμενων μελετών, στην αδειοδότηση, στη σύνταξη των τευχών δημοπράτησης, στην τεχνική υποστήριξη κατά την κατασκευή, στη λειτουργία, καθώς και στη συντήρηση των έργων.

 

– Σίγουρα ο σωστός σχεδιασμός και η σωστή μελέτη θα πρέπει να αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την υλοποίηση των αναπτυξιακών έργων. Θεωρείτε ότι δίνεται η πρέπουσα προσοχή σε αυτές τις παραμέτρους; Αν όχι, τι θα έπρεπε να αλλάξει;

– Φοβάμαι ότι σε πολλές περιπτώσεις και υπό το βάρος του επείγοντος, συρρικνώνεται πέραν των ορίων ο χρόνος για τις αναγκαίες έρευνες, για τη σύνταξη των μελετών αλλά και για τη διαβούλευση και τον έλεγχο των προτεινόμενων λύσεων.

Για να υπάρξει βιώσιμη –και όχι μόνο πρόσκαιρη– ανάπτυξη κατά την κατασκευαστική περίοδο, θα πρέπει τα δημόσια έργα, όπως και τα ιδιωτικά, να πληρούν με τον πλέον οικονομικό τρόπο το σκοπό για τον οποίο υλοποιούνται.

Πρέπει παράλληλα να λαμβάνεται υπόψη η κλιματική αλλαγή, ώστε τα έργα να είναι ανθεκτικά στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και πράσινα όσον αφορά τις ενεργειακές απαιτήσεις τους. Σημειώστε ότι τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης πρέπει να επιστραφούν, αφού πρόκειται για δάνεια που συνάπτει η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά με τις αγορές και τα διοχετεύει στα κράτη-μέλη. Και ο μόνος τρόπος να επιστραφούν αυτά τα δάνεια είναι να προκύψουν επιπλέον έσοδα από την κατασκευή και λειτουργία των έργων.

Η μελετητική ωρίμανση πρέπει να ξεκινά με τις μελέτες κόστους – οφέλους και με τις προκαταρκτικές μελέτες των κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων, με δημόσια διαβούλευση επί των πλέον πρόσφορων εναλλακτικών λύσεων. Στη συνέχεια, πρέπει να ακολουθεί η προμελέτη της πλέον δόκιμης λύσης, με στοιχεία υποστηρικτικών μελετών και ερευνών και με τη σύνταξη της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων από ανεξάρτητα μελετητικά γραφεία που θα συμβάλλονται με το Δημόσιο.

Η εμπλοκή των υποψηφίων κατασκευαστών θα πρέπει να ενεργοποιείται από τα αρχικά στάδια των μελετών (early contractor involvement) για τον έλεγχο της κατασκευασιμότητας και της οικονομικότητας λύσεων, με υποβολή προτάσεων καινοτόμων μεθόδων κατασκευής σε παράλληλη με τις μελέτες διαδικασία προεπιλογής. Με τον τρόπο αυτό θα μειωθεί ο συνολικός χρόνος μέχρι τη δημοπράτηση.

Στα έργα που δημοπρατούνται με κάποιο από τα συστήματα μελετοκατασκευής –, όπως είναι έργα με αξιολόγηση μελέτης, παραχωρήσεις και συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα– είναι κρίσιμο να διασφαλισθεί ο διακριτός ρόλος του μελετητή. Απαιτείται σωστή επιλογή μεταξύ αυτών που διαθέτουν τα προσόντα και την αντίστοιχη εμπειρία, καθώς και ικανοποιητική αμοιβή, ικανή για να φέρει σε πέρας την εργασία του στο απαιτούμενο επίπεδο ποιότητας και πληρότητας.

Θα πρέπει, τέλος, να γίνει κατανοητό και αποδεκτό ότι μελέτες χωρίς έργα μπορεί να υπάρξουν· όχι όμως έργα χωρίς μελέτες. Και όσο αρτιότερη είναι η μελέτη ενός έργου, τόσο περισσότερο διασφαλίζεται ότι αυτό θα κατασκευασθεί χωρίς προβλήματα και χωρίς υπερβάσεις κόστους και χρόνου, καθώς και ότι θα λειτουργήσει απρόσκοπτα προς το συμφέρον της χώρας και των πιθανών ιδιωτών επενδυτών.

Ελέγξτε επίσης

Γιώργος Πατούλης: «Υπάρχουν ώριμα έργα που αναμένεται να συμβασιοποιηθούν μέσα στο επόμενο δίμηνο»

Με το βλέμμα στραμμένο στην επανεκκίνηση της χώρας ο περιφερειάρχης Αττικής κ. Πατούλης, σε συνέντευξη …

Τα Περιοδικά μας