Σε πανηγυρικό κλίμα έγινε η παρουσίαση του Κέντρου Επισκεπτών στο χώρο του εργοταξίου του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, που ξεκίνησε την επίσημη λειτουργία του στις 8 Οκτωβρίου έτοιμο να υποδεχτεί το κοινό.
Κείμενο: Πάνος Κατσαχνιάς
Φωτογραφίες: Γιώργης Γερόλυμπος, Πάνος Κατσαχνιάς
Ο σχεδιασμός του Κέντρου Επισκεπτών που βρίσκεται στο χώρο του εργοταξίου του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος Α.Ε. (ΚΠΙΣΝ), επί της Εσπλανάδας στο Φαληρικό Δέλτα, φέρει την υπογραφή δύο νέων Ελλήνων φοιτητών αρχιτεκτονικής, του ʼγι-Παναγιώτη Μουρελάτου και του Σπυρίδωνα Γιωτάκη. Οι δύο φοιτητές, το Μάρτιο του 2013, ανακηρύχθηκαν, από τον διακεκριμένο ιταλό αρχιτέκτονα και σχεδιαστή του ΚΠΙΣΝ, Renzo Piano, νικητές από τις δέκα τελικές προτάσεις που αναδείχθηκαν ως επικρατέστερες μέσα από τον Πανελλήνιο Σπουδαστικό Αρχιτεκτονικό Διαγωνισμό για τον σχεδιασμό του Κέντρου Επισκεπτών, που διοργανώθηκε και χρηματοδοτήθηκε από το ΚΠΙΣΝ. Συνολικά, διακρίθηκαν και βραβεύθηκαν έξι αρχιτεκτονικές προτάσεις από τις 93 που είχαν υποβληθεί από τους φοιτητές των Αρχιτεκτονικών Σχολών που λειτουργούν στην Ελλάδα.
Οι εργασίες ξεκίνησαν άμεσα και μέσα σε έξι μήνες το έργο ολοκληρώθηκε δίνοντας έμφαση σε τρείς τομείς: την ποιότητα στα υλικά, στην περιβαλλοντική προστασία και τέλος στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στη κατασκευή του. Την κατασκευή ανέλαβε η τεχνική εταιρία Μπαλλιάν και τις μελέτες υλοποίησαν οι εταιρίες Betaplan, LDK και ΟΜΕΤΕ. Την εκθεσιακή διαμόρφωση του Κέντρου Επισκεπτών ανέλαβε η μουσειολογική ομάδα της Ερατώς Κουτσουδάκη με τους συνεργάτες της, Ανδρομάχη Γκαζή, Χριστόφορο Μπρέλλη και Καλλιόπη Κουτρουμπή.
Το Κέντρο Επισκεπτών είναι μια ελαφριά, προσωρινή και ανακυκλώσιμη κατασκευή με απλές σχεδιαστικές γραμμές και διάφανη μορφή, η οποία «συνομιλεί» αισθητικά με τα σχέδια του Renzo Piano για το υπό κατασκευή ΚΠΙΣΝ. Μέσα από το Κέντρο Επισκεπτών, το κοινό θα έχει για πρώτη φορά την ευκαιρία να δει από κοντά το εργοτάξιο του ΚΠΙΣΝ και να ενημερωθεί για τις εντατικές εργασίες κατασκευής και ανάπτυξης ενός πολύπλοκου έργου, η ολοκλήρωση του οποίου σε δύο περίπου χρόνια θα αλλάξει ριζικά τον αστικό ορίζοντα της Αθήνας.
Με το κατασκευαστικό μέρος του Κέντρου Επισκεπτών να έχει ολοκληρωθεί, ακολούθησε το νοικοκύρεμα της Εσπλανάδας, όχι στην τελική της διαμόρφωση αλλά τέτοιο ώστε να είναι ένα επισκέψιμο εργοτάξιο.
Φύτευση περιμετρικά του κτηρίου, αποκατάσταση ύδρευσης, αποκατάσταση ηλεκτροφωτισμού, καθώς και δημιουργία πεζογέφυρας για την ελεύθερη πρόσβαση στην Εσπλανάδα από την μεριά της Συγγρού 24 ώρες την ημέρα 7 ημέρες την εβδομάδα. Φωτισμένος δρόμος και ασφαλής αφού το Ίδρυμα έχει μεριμνήσει και γι? αυτό.
Σκοπός του Κέντρου Επισκεπτών, είναι να δώσει σε πολίτες όλων των ηλικιών τη δυνατότητα να ενημερωθούν για το ΚΠΙΣΝ και να μάθουν περισσότερα για το μελλοντικό του ρόλο, την ιστορία και τη δομή του, καθώς και να αποτελέσει χώρο πολιτιστικών και εκπαιδευτικών δράσεων και εκδηλώσεων, προσβάσιμων στο ευρύ κοινό.
Δεδομένου ότι το σύνολο των εκδηλώσεων που θα πραγματοποιούνται στο Κέντρο Επισκεπτών έχουν ως κοινό παρονομαστή το ΚΠΙΣΝ και τους οργανισμούς που αυτό θα στεγάζει μελλοντικά, το εσωτερικό του Κέντρου Επισκεπτών απαρτίζεται από τέσσερις θεματικές γωνιές που μέσω διαδραστικών οθονών θα μεταφέρουν στο κοινό τις καλλιτεχνικές προοπτικές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, την ερευνητική και κοινωνική διάσταση της Εθνικής Βιβλιοθήκης, καθώς και την περιβαλλοντική ταυτότητα του Πάρκου Σταύρος Νιάρχος. Η τέταρτη και τελευταία γωνιά του Κέντρου είναι αφιερωμένη στα παιδιά και επικεντρώνεται στη σταδιακή, αλλά και διαδραστική γνωριμία τους με το ΚΠΙΣΝ. Αξίζει να σημειωθεί ότι η διάταξη του εσωτερικού χώρου του Κέντρου Επισκεπτών είναι ιδιαίτερα ευέλικτη, επιτρέποντας πολλαπλές λειτουργίες στο εσωτερικό του, αλλά και επέκταση των λειτουργιών του στον υπαίθριο χώρο της Εσπλανάδας.
Η έναρξη της λειτουργίας του Κέντρου Επισκεπτών σηματοδοτεί ταυτόχρονα το ξεκίνημα ανοιχτών οργανωμένων επισκέψεων στο εργοτάξιο του ΚΠΙΣΝ, με βασικό στόχο να γνωρίσει το κοινό το σημαντικό αυτό έργο και να ενημερωθεί για τις κατασκευαστικές του λεπτομέρειες και εξελίξεις. Οι επισκέψεις στο εργοτάξιο θα γίνονται σε δεκαπενθήμερη βάση από ειδικούς συνεργάτες του ΚΠΙΣΝ, οι οποίοι θα ξεναγούν το κοινό στον χώρο ανάπτυξης του έργου.
Ο κ. Γιάννης Τροχόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος και Γενικός Διευθυντής του ΚΠΙΣΝ, αναφέρει: «Αν θα έπρεπε να χαρακτηρίσω με μία μόνο λέξη το Κέντρο Επισκεπτών, θα επέλεγα τη λέξη “διάφανο”. Με διάφανο σχεδιασμό και κυρίως διάφανη λειτουργία, το Κέντρο Επισκεπτών επινοήθηκε και υλοποιήθηκε έχοντας έναν διπλό στόχο: να προσφέρει ελεύθερη και ανοιχτή πρόσβαση στο κοινό και να φέρει ακόμα πιο κοντά τους πολίτες στη μεγαλόπνοη ιδέα του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Σχεδιασμένο από δύο δημιουργικούς εκπροσώπους της νέας γενιάς της χώρας μας και με τη φροντίδα του Οργανισμού ΚΠΙΣΝ, το Κέντρο Επισκεπτών ευχόμαστε να αποτελέσει έναν φιλικό χώρο ψυχαγωγίας για τους κατοίκους της πόλης, ένα μέσο συνεχούς ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού για την πρόοδο του υπό κατασκευή μεγάλου έργου, του ΚΠΙΣΝ».
Σύμφωνα με την αρχική απόφαση του ΚΠΙΣΝ, το Κέντρο Επισκεπτών θα λειτουργήσει μέχρι την προγραμματισμένη ολοκλήρωση του έργου, στα τέλη του 2015. Ενώ αρχικά το σχέδιο προέβλεπε την αποσυναρμολόγηση και ανακύκλωση του, καταβάλλονται προσπάθειες να τοποθετηθεί σε κάποια καινούργια τοποθεσία.
Είναι μια εισαγωγή για τους επισκέπτες και τους κατοίκους της περιοχής για το ΚΠΙΣΝ. Θέλουμε να υπάρξουν συνεργασίες και επισκέψεις από σχολές, σχολεία, οργανισμούς.
Μια πολύ σημαντική παράμετρος που θέλει να καταδείξει το Κέντρο Επισκεπτών είναι ότι ένα μεγάλο κατασκευαστικό έργο όπως του ΚΠΙΣΝ, σε αντιδιαστολή με μια κακή εικόνα που υπάρχει στον κόσμο από την εμπειρία κατασκευής των Ολυμπιακών Έργων, είναι η πληροφόρηση του ελληνικού κοινού και πιο συγκεκριμένα του ειδικού ελληνικού κοινού, όπως οι φοιτητές, ως προς τις μεθόδους και τα πρότυπα τα οποία ακολουθεί η κατασκευή του ΚΠΙΣΝ και τα οποία δεν είναι τα συνηθισμένα.
Η φιλοσοφία του Ιδρύματος είναι ότι εκτός από τους προφανείς στόχους του έργου, να είναι μέσα στο χρονοδιάγραμμά του, στον προϋπολογισμό του και σύμφωνα με τις ποιοτικές προδιαγραφές του, τα προφανή δηλαδή, είναι ότι αυτά δεν αρκούν, για να αποκτήσει το έργο την βιωσιμότητα που χρειάζεται, ώστε να μπορεί να συνεισφέρει σε μια αναπτυξιακή ανάπλαση της περιοχής. Ένα από αυτά είναι ο έμπρακτος σεβασμός στο περιβάλλον. Η ένταξη του στο φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον στηριζόμενο στον αλληλοσεβασμό και κυρίως στον σεβασμό που πρέπει να δείξει από την αρχή της κατασκευής του ένα έργο προς τους περίοικους. Με θέματα που έχουν να κάνουν με το περιβάλλον, τους θορύβους, κλπ.
ʼλλωστε το έργο κατασκευής του ΚΠΙΣΝ έχει ενταχθεί ως τέτοιο σε πρόγραμμα πράσινης πιστοποίησης των ΗΠΑ, στην πιστοποίηση LEED και μάλιστα στην υψηλότερη διάκριση της Platinum.
Ο κ. Θεόδωρος Μαραβέλιας, Δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός, Διευθυντής του Τεχνικού Τμήματος του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» και Μέλος του ΔΣ του ΚΠΙΣΝ Α.Ε., δήλωσε σχετικά στα «ΕΘ» πως: «Θέλουμε αυτά όλα που στοιχειοθετούν την συγκεκριμένη διάκριση να τα ενσωματώσουμε στο συγκεκριμένο εργοτάξιο. Τα θεωρούμε στοιχεία βιωσιμότητας, τα θεωρούμε στοιχεία αναπτυξιακά και θέλουμε να προσδιορίζουν το έργο που θα παραδώσουμε στην ελληνική κοινωνία».
Χρήσιμες πληροφορίες
Πληροφορίες για τις οργανωμένες ξεναγήσεις του κοινού στο εργοτάξιο του ΚΠΙΣΝ, καθώς και το πρόγραμμα μελλοντικών εκδηλώσεων στην ιστοσελίδα www.snfcc.org
Πρόσβαση:
Mε λεωφορείο στη στάση «Ωνάσειο» επί της Λεωφ. Συγγρού και από εκεί στην ειδικά διαμορφωμένη πεζογέφυρα, η είσοδος της οποίας βρίσκεται λίγα μέτρα πιο κάτω, επί της οδού Ευριπίδου. Η πεζογέφυρα οδηγεί στο Κέντρο Επισκεπτών.
Από το Παλαιό Φάληρο μέσω της υπόγειας διάβασης στο ύψος του Πλανητάριου που καταλήγει στο απέναντι ρεύμα και προς την ειδικά διαμορφωμένη πεζογέφυρα, η είσοδος της οποίας βρίσκεται επί της οδού Ευριπίδου.
Με Τραμ στη στάση «Δέλτα Φαλήρου» και μέσω της Εσπλανάδας.
Τέλος, η πρόσβαση είναι δυνατή και από τη Ναυταθλητική Μαρίνα Καλλιθέας επί της Λεωφόρου Ποσειδώνος και μέσω της Εσπλανάδας.
Ωράριο λειτουργίας:
Το Κέντρο Επισκεπτών θα παραμένει κλειστό κάθε Δευτέρα.
Από Τρίτη έως Κυριακή το ωράριο λειτουργίας θα είναι: 10:00 με 16:30
Κάθε δεύτερη Πέμπτη του μήνα και μετά από δήλωση συμμετοχής θα πραγματοποιείται δωρεάν ξενάγηση στις 10:30 στον χώρο με πούλμαν που θα κινείται περιμετρικά του εργοταξίου.
