Την άμεση απόσυρση του άρθρου 36 του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις» ζητά ο ΣΑΤΕ υποστηρίζοντας ότι η προτεινόμενη ρύθμιση δημιουργεί σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο περί δημοσίων συμβάσεων.
Σε επιστολή προς τον Υπουργό,Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπαστάυρου ο Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών επισημαίνει ότι το άρθρο 36 εισάγει νέες περιπτώσεις ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων κατά παρέκκλιση των συνήθων διαδικασιών, πέραν όσων προβλέπονται στο άρθρο 32 του ν. 4412/2016, το οποίο αποτελεί μεταφορά στο ελληνικό δίκαιο του άρθρου 32 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ. Όπως αναφέρει, οι περιπτώσεις προσφυγής σε διαδικασίες χωρίς ανοικτό διαγωνισμό προβλέπονται περιοριστικά από το ενωσιακό δίκαιο και δεν μπορούν να επεκτείνονται με εθνικές νομοθετικές ρυθμίσεις.
Παράλληλα, χαρακτηρίζει ανεπαρκή την αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου, η οποία υποστηρίζει ότι το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση των αναγκών που σχετίζονται με έργα ύδρευσης. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, δεν παρατίθεται επαρκής τεκμηρίωση που να δικαιολογεί τη θέσπιση πρόσθετων εξαιρέσεων από τις προβλεπόμενες διαδικασίες ανάθεσης.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην πρόβλεψη του άρθρου 36 για μη εφαρμογή των άρθρων 49 και 50 του ν. 4412/2016 στις συμβάσεις που θα υπαχθούν στο ειδικό αυτό καθεστώς. Ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι ειδικά η εξαίρεση από το άρθρο 49, το οποίο καθορίζει τις προϋποθέσεις ωριμότητας ενός έργου πριν από τη δημοπράτησή του, ενδέχεται να οδηγήσει σε ανάθεση έργων χωρίς ολοκληρωμένες μελέτες, περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις ή επίλυση ζητημάτων απαλλοτριώσεων. Κατά την άποψή του, αυτό αυξάνει τον κίνδυνο καθυστερήσεων, συμπληρωματικών συμβάσεων και διαφορών κατά την εκτέλεση των έργων.
Ο Σύνδεσμος εκφράζει επίσης έντονο προβληματισμό για το εύρος εφαρμογής της διάταξης, σημειώνοντας ότι αυτή καταλαμβάνει και τα «συνοδευτικά έργα», έννοια η οποία, όπως αναφέρει, δεν οριοθετείται επαρκώς και μπορεί να οδηγήσει στην υπαγωγή μεγάλου αριθμού έργων στις εξαιρετικές διαδικασίες.
Κεντρικό σημείο της επιχειρηματολογίας αποτελεί η χρήση της έννοιας του «κινδύνου λειψυδρίας» ως λόγου ενεργοποίησης του ειδικού καθεστώτος. Σύμφωνα με τον ΣATE, ο όρος είναι ιδιαίτερα γενικός και αόριστος, χωρίς να συνοδεύεται από αντικειμενικά και μετρήσιμα κριτήρια. Όπως υποστηρίζει, η λειψυδρία αποτελεί διαχρονική και προβλέψιμη πρόκληση, η οποία απαιτεί στρατηγικό σχεδιασμό και έγκαιρο προγραμματισμό έργων και όχι την κατ’ εξαίρεση εφαρμογή διαδικασιών που παρακάμπτουν τον ανταγωνισμό.
Στην ίδια κατεύθυνση επισημαίνεται ότι το ενωσιακό δίκαιο επιτρέπει εξαιρετικές διαδικασίες μόνο σε περιπτώσεις πραγματικού και απρόβλεπτου κατεπείγοντος, όπως φυσικές καταστροφές ή γεγονότα ανωτέρας βίας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα έργα που απαιτήθηκαν μετά τις καταστροφικές πλημμύρες στη Θεσσαλία εξαιτίας της κακοκαιρίας «Daniel».
Καταλήγοντας, ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι η προτεινόμενη ρύθμιση ενδέχεται να πλήξει τις αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και του υγιούς ανταγωνισμού που διέπουν το δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων και καλεί το Υπουργείο να αποσύρει το άρθρο 36 από το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου πριν από την κατάθεσή του στη Βουλή.
