Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο περιοδικό «Εργοταξιακά Θέματα», ο περιφερειάρχης Κρήτης κ. Σταύρος Αρναουτάκης μιλάει για την έντονη κινητικότητα που επικρατεί σε ότι αφορά τις υποδομές της μεγαλονήσου.
Ο περιφερειάρχης Κρήτης αναφέρθηκε στο νέο πρόγραμμα του ΕΣΠΑ 2021-2027, το οποίο εγκρίθηκε πρόσφατα και αναμένεται να ενισχύσει ακόμα περισσότερο την ήδη αναπτυξιακή πορεία του νησιού. Επίσης αναφέρθηκε στα μεγάλα έργα που βρίσκονται ήδη εξέλιξη ενώ δεν παρέλειψε να μας μιλήσει για τους στόχους που έχει θέσει η Περιφέρεια.
Συνέντευξη στο Γιώργο Μουσλή
– Πρόσφατα, ο γενικός γραμματέας του ΕΣΠΑ Κ. Σκάλκος ανακοίνωσε πως η Κρήτη θα λάβει 564 εκατομμύρια μέσω του νέου επιχειρησιακού προγράμματος «Κρήτη 2021 – 2027». Τι σημαίνει για εσάς το συγκεκριμένο γεγονός;
– Τη δεδομένη χρονική στιγμή οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε δύο κορυφαίες προκλήσεις: να οργανώσουμε την έξοδο από τη σημερινή κρίση που προκλήθηκε από την πανδημία και να χτίσουμε ένα καλύτερο αύριο, που θα στηρίζεται σε ένα νέο, βιώσιμο, παραγωγικό και κοινωνικό μοντέλο.
Επομένως, μέσα από το νέο επιχειρησιακό πρόγραμμα «Κρήτη 2021 – 2027» τα έργα και οι παρεμβάσεις που θα επιλεγούν είναι σκόπιμο να συμβάλουν στην επανεκκίνηση της οικονομίας και στην καταπολέμηση της ανεργίας. Κάθε επένδυση πρέπει να αντιστοιχεί σε ένα μετασχηματισμό παραγωγικού τομέα ή σε μια μεταρρύθμιση που θα τοποθετεί σε στέρεη βάση τις γενικότερες μελλοντικές προοπτικές της Περιφέρειας.
Το νέο ΕΣΠΑ εξασφαλίζει σημαντικότερους πόρους για το πρόγραμμα «Κρήτη 2021 – 2027», ύψους 564 εκατομμυρίων ευρώ, ποσό αυξημένο τουλάχιστον κατά 100 εκατομμύρια σε σχέση με το προηγούμενο πρόγραμμα, ενώ εξασφαλίζονται ακόμα περισσότεροι πόροι για έργα και δράσεις από τα εθνικής εμβέλειας προγράμματα, από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης και από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Με αυτά τα δεδομένα, η αναπτυξιακή στρατηγική για την Κρήτη στην περίοδο 2021 – 27 έχει ως κύριο στόχο την ενίσχυση του παραγωγικού συστήματος, στο οποίο θα έχουν σημαντική θέση η ποιότητα, η διαφοροποίηση, η πιστοποίηση, το branding, οι συνέργειες, η εξωστρέφεια και η δικτύωση του τοπικού με το διεθνές.
– Ένα μέρος των πόρων του νέου ΕΣΠΑ αναμένεται να δοθεί σε έργα υποδομών. Θα θέλατε να μας μιλήσετε για αυτά; Υπάρχει κάποιος σχεδιασμός;
– Τα επόμενα χρόνια, η προσοχή μας θα είναι στραμμένη στα μεγάλα έργα που θα αλλάξουν τη φυσιογνωμία του νησιού. Ο Βόρειος Οδικός Άξονας της Κρήτης (ΒΟΑΚ), το αεροδρόμιο στο Καστέλλι και η μεγάλη ηλεκτρική διασύνδεση θα δώσουν νέα ώθηση στην αναπτυξιακή διαδικασία, βάζοντας τέλος σε μια σειρά από ανασταλτικούς παράγοντες που επηρέαζαν αρνητικά τις εξελίξεις.
Για τα έργα υποδομής, η Περιφέρεια Κρήτης έχει προχωρήσει στην κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου στρατηγικού σχεδίου, αξιοποιώντας τη συμπληρωματικότητα των χρηματοδοτήσεων και επιχειρώντας το συγχρονισμό τους προκειμένου να καλυφθούν τα κενά.
Αυτή την περίοδο όλες οι Περιφέρειες καταβάλλουν προσπάθεια απορρόφησης των πόρων από το ΕΣΠΑ 2014-2020, ενώ σχεδιάζουν και τις παρεμβάσεις για τη νέα προγραμματική περίοδο που θα καλύψει ουσιαστικά όλη την τρέχουσα δεκαετία.
Εμείς εστιάζουμε στο σχεδιασμό συνοδών έργων και παρεμβάσεων για όλα τα μεγάλα έργα, έτσι ώστε να αποδώσουν γρήγορα, να επέλθουν γενοκευμένα αναπτυξιακά αποτελέσματα. Μαζί με τους Δήμους και τους παραγωγικούς φορείς προετοιμαζόμαστε για την ωρίμανση μελετών αλλά και για δρομολόγηση των διαδικασιών υλοποίησης.
– Πρόσφατα είχατε τονίσει πως στόχος σας είναι να ενταχθούν νέα έργα μέσα στο 2022. Σε τι είδους έργα εστιάζετε το ενδιαφέρον σας;
– Η πανδημία μάς έκανε όλους να επανεξετάσουμε εδραιωμένες αντιλήψεις. Έφερε στην επιφάνεια νέες αξίες και ανέδειξε την ανάγκη για αυξημένη αλληλεγγύη. Πετύχαμε ένα θεσμικό άλμα σε επίπεδο Ευρώπης.
Στην Περιφέρεια Κρήτης, με ευρύτατη συναίνεση, διαμορφώσαμε το στρατηγικό σχεδιασμό για τα επόμενα χρόνια. Η ύπαρξη διαφορετικών προσεγγίσεων στα θέματα ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής είναι κατανοητή· οφείλουμε όμως να αντιμετωπίσουμε συντονισμένα τις μεγάλες προκλήσεις της τρέχουσας δεκαετίας. Ήρθε η ώρα να πραγματοποιήσουμε ένα αποφασιστικό βήμα προς την ποιοτική ανάπτυξη, με προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής.
Στον πυρήνα των προτεραιοτήτων μας βρίσκεται το περιβάλλον και η προστασία του. Και βεβαίως η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Είναι η μεγαλύτερη πρόκληση της μετά την Covid εποχή. Και έχουμε στη διάθεσή μας όλα τα εργαλεία για να πετύχουμε τους στόχους μας.
– Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η κατασκευή του ΒΟΑΚ και του αεροδρομίου στο Καστέλλι, που αποτελούν δύο έργα ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη της Κρήτης;
–Οι πρόδρομες εργασίες στο Καστέλλι βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, προσαρμοσμένες όμως –όπως είναι αναμενόμενο– στις συνθήκες της πανδημίας. Έχει στηθεί όλο το εργοτάξιο του αεροδρομίου έχουν γίνει οι απαιτούμενες χωματουργικές εργασίες και έχουν φτιαχτεί όλα τα κτίρια.
Οι εργασίες προχωρούν μέρα με τη μέρα, και σύμφωνα με τους κατασκευαστές εξελίσσονται μέσα στα αρχικά χρονοδιαγράμματα. Είμαστε αισιόδοξοι πως με την ολοκλήρωση της κατασκευής του νέου αεροδρομίου, η Κρήτη θα αναβαθμιστεί γεωπολιτικά και οικονομικά στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.
Για τον ΒΟΑΚ, επαναλαμβάνουμε πως η κατασκευή του από την Κίσσαμο ως τη Σητεία παραμένει στην κορυφή των προτεραιοτήτων μας. Αποτελεί –και το τονίζω αυτό– πρωταρχική επιδίωξή μας για το αμέσως επόμενο διάστημα. Παράλληλα επιδιώκουμε την ολοκλήρωση όλων των οδικών έργων που βρίσκονται σε εκκρεμότητα, προχωρώντας σε σημαντικές παρεμβάσεις σε εκατοντάδες σημεία του νησιού.
Από το Υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για τα τμήματα του έργου που θα κατασκευαστούν άμεσα. Για το τμήμα από τη Χερσόνησο έως τη Νεάπολη έχει ξεκινήσει η β’ φάση του διαγωνισμού και ενδεχομένως να υπάρξει προσωρινός ανάδοχος στις αρχές του 2022.
Επίσης, έχουν κατατεθεί για έγκριση στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας οι μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων για το μεγάλο τμήμα από τα Χανιά έως το Ηράκλειο, θέμα που θα συζητηθεί στο περιφερειακό συμβούλιο τον Οκτώβριο.
Για το τμήμα «Κίσσαμος – Χανιά» έχουν ανατεθεί και ολοκληρώνονται ήδη οι μελέτες, ενώ εκπονούνται οι μελέτες για τα τμήματα «Σούδα – Αεροδρόμιο Χανίων» και «Χανιά – Καστέλλι».
Από τη δική μας πλευρά θέλουμε να συμβάλουμε θετικά, έτσι ώστε όποια μικρά ή μεγάλα προβλήματα προκύψουν να αντιμετωπιστούν, και να υλοποιηθεί αυτό το μεγάλο αναπτυξιακό έργο για την Κρήτη.
– Ποια είναι τα άλλα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή;
– Τη δεδομένη χρονική στιγμή έχουν ενταχθεί στο τρέχον Επιχειρησιακό Πρόγραμμα και υλοποιούνται 432 δημόσια έργα, ενώ χρηματοδοτήθηκαν 3.852 επενδυτικά σχέδια. Μέχρι σήμερα οι συμβάσεις ανέρχονται σε 440 εκ. ευρώ, με την απορρόφηση των πόρων να πλησιάζει το 60%.
Συγκεκριμένα:
- Στο τέλος της προγραμματικής περιόδου όλοι οι οικισμοί γ’ προτεραιότητας (ισοδύναμου πληθυσμού 2.000 – 15.000) θα διαθέτουν σύστημα συλλογής και επεξεργασίας λυμάτων.
- Κατασκευάζονται και ολοκληρώνονται οι μονάδες μηχανικής διαλογής και κομποστοποίησης των απορριμμάτων με πόρους του Ταμείου Συνοχής, ενώ ενισχύεται το σύστημα συλλογής και επεξεργασίας βιοαποβλήτων.
- Βελτιώνεται η οδική ασφάλεια στο επαρχιακό και εθνικό δίκτυο με ένα εμβληματικό έργο προϋπολογισμού 22 εκ. ευρώ, και παράλληλα αναβαθμίζονται οι κάθετοι οδικοί άξονες.
- Σύντομα ανοίγουν τις πύλες τους τρία σημαντικά αρχαιολογικά μουσεία στα Χανιά, στη Μεσσαρά και στον Άγιο Νικόλαο, αναδεικνύοντας την πολιτισμική κληρονομιά του νησιού.
- Αναβαθμίζονται ενεργειακά τουλάχιστον 30 δημόσια κτίρια, ενώ από το Πρόγραμμα «Εξοικονομώ» ωφελούνται περισσότερα από 3.000 νοικοκυριά.
- Ενισχύεται ο εξοπλισμός του Πυροσβεστικού Σώματος και της Πολιτικής Προστασίας.
- Θωρακίζεται το νησί με μικρά και μεσαία έργα αντιπλημμυρικής προστασίας.
- Κατασκευάζονται 15 νέες σχολικές μονάδες και 5 νέοι βρεφονηπιακοί σταθμοί, ενώ αναβαθμίζονται ψηφιακά τα σχολεία του νησιού.
– Πρόσφατα υπογράψατε σύμβαση ύψους 6,5 εκατομμυρίων στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων. Ποια είναι τα έργα που πρόκειται να γίνουν στην περιοχή;
– Προγραμματίζονται παρεμβάσεις στο επαρχιακό οδικό δίκτυο, ριζική ανάπλαση του ιστορικού κέντρου της Κισσάμου και πλήρη ανακατασκευή του γηπέδου στη δημοτική ενότητα Βουκολιών. Οι χρηματοδοτήσεις αυτές, παράλληλα με το μεγάλο έργο που αφορά την οδική ασφάλεια σε 105 σημεία στα Χανιά και που θα ξεκινήσει τον νέο χρόνο, μας κάνουν να πιστεύουμε ότι σε μια διετία θα αναβαθμίσουμε όλο το επαρχιακό οδικό δίκτυο της περιφερειακής ενότητας.
Από τα συνολικά 6,5 εκατομμύρια ευρώ που διαθέτει η Περιφέρεια Κρήτης, οι 560.000 αφορούν αποκαταστάσεις και συντηρήσεις σε επιλεγμένα σημεία της εθνικής οδού. Τα 3 εκατομμύρια ευρώ προορίζονται για επείγουσες αποκαταστάσεις αντιμετώπισης καθιζήσεων στο επαρχιακό οδικό δίκτυο της Κισσάμου και του δήμου Καντάνου – Σελίνου, ενώ 1,8 εκατ. ευρώ προορίζονται για τη βελτίωση των επαρχιακών οδών σε χωριά του δήμου Πλατανιά που είχαν πληγεί από τα πλημμυρικά φαινόμενα του Φεβρουαρίου του 2019.
– Πώς αντιλαμβάνεστε το ρόλο σας μπροστά στη διαφαινόμενη ανάπτυξη και αναβάθμιση του νησιού;
– Εμείς ως Περιφέρεια θέλουμε να συμβάλουμε στην ορθή αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων που θα λάβει η χώρα μας από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης. Θέλουμε, επίσης, τα έργα που θα προκριθούν να αντιμετωπίζουν τις εκκρεμότητες του παρελθόντος και να αξιοποιούν τις ευκαιρίες που έχουμε μπροστά μας.
Με βάση την εμπειρία των προηγούμενων χρόνων, ο σχεδιασμός μας πρέπει να είναι αμεσότερος και πιο αποτελεσματικός. Από κοινού οφείλουμε να ξεπεράσουμε τις καθυστερήσεις και τις δυσλειτουργίες των προηγούμενων προγραμματικών περιόδων. Έχουμε υποχρέωση να κατευθύνουμε τους διαθέσιμους πόρους σε δράσεις που απαντούν στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και αξιοποιούν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα και τις δυνατότητες όλων των Δήμων του νησιού.
