Νέο περιθώριο για την υλοποίηση σημαντικών ενεργειακών επενδύσεων επιχειρεί να εξασφαλίσει η Ελλάδα, με την υποβολή αιτήματος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την επέκταση της Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής. Στόχος είναι να ενταχθούν στο ευνοϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο και έργα που αφορούν την ενεργειακή ασφάλεια και ανθεκτικότητα της χώρας.
Το αίτημα κατατέθηκε από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, και προβλέπει τη δημιουργία πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου για επενδύσεις που εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028.
Η ενεργοποίηση της ρήτρας θα επιτρέψει τη χρηματοδότηση κρίσιμων παρεμβάσεων από εθνικούς πόρους, χωρίς οι συγκεκριμένες δαπάνες να επιβαρύνουν το ανώτατο όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών που προβλέπει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης. Το περιθώριο που ζητά η Ελλάδα αντιστοιχεί σε έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028.
Ποια έργα μπαίνουν στο επίκεντρο
Στο επίκεντρο του ελληνικού αιτήματος βρίσκονται επενδύσεις που ενισχύουν τη λειτουργία και την ανθεκτικότητα του ενεργειακού συστήματος. Μεταξύ των έργων που αναμένεται να αξιοποιήσουν το νέο πλαίσιο περιλαμβάνονται:
- υποδομές αποθήκευσης ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας,
- έργα ενεργειακής εξοικονόμησης,
- παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων,
- υποδομές που βελτιώνουν την ασφάλεια και τη λειτουργικότητα του ενεργειακού δικτύου.
Η τελική λίστα των έργων και η αναλυτική εξειδίκευση των παρεμβάσεων αναμένεται να διαμορφωθούν το επόμενο διάστημα, σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία.
Διευρύνεται το ευρωπαϊκό πλαίσιο της Ρήτρας Διαφυγής
Η δυνατότητα επέκτασης της Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής προέκυψε μετά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διευρύνει το πεδίο εφαρμογής του μηχανισμού. Αρχικά, η ρήτρα είχε σχεδιαστεί για να καλύψει κυρίως αυξημένες αμυντικές δαπάνες, ωστόσο πλέον μπορεί να αξιοποιηθεί και για επενδύσεις που συνδέονται με την ενεργειακή ανθεκτικότητα και την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης.
Οι συγκεκριμένες δαπάνες δεν θα υπολογίζονται στο όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών, ωστόσο θα συνεχίσουν να καταγράφονται στο πρωτογενές δημοσιονομικό αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος της χώρας.
Ενεργειακή ανεξαρτησία και ενίσχυση υποδομών
Μέσω της νέας αυτής δυνατότητας, η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει να επιταχύνει επενδύσεις που θα περιορίσουν την ενεργειακή εξάρτηση της χώρας, θα ενισχύσουν τις υποδομές και θα συμβάλουν στη δημιουργία ενός πιο ευέλικτου και ανθεκτικού ενεργειακού μοντέλου.
Η ελληνική πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια αξιοποίησης των νέων ευρωπαϊκών εργαλείων χρηματοδότησης, με στόχο την ταχύτερη υλοποίηση έργων στρατηγικής σημασίας στον τομέα της ενέργειας και των κατασκευών.
