Ο νέος πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Συνδέσμων Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΠΕΣΕΔΕ) κ. Φώτης Κουβουκλιώτης μιλά στα “Εργοταξιακά Θέματα” και στο ergotaxiaka.gr για τις βασικές προκλήσεις του εργοληπτικού κλάδου.
Συνέντευξη στη Ράνια Μπιτζιλέκη
Ο κ. Κουβουκλιώτης, θέτει ως προτεραιότητα την ενίσχυση της παρουσίας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στις δημόσιες συμβάσεις και ασκεί κριτική στα μέτρα που λειτουργούν ως φραγμοί στον ανταγωνισμό και στη διαφάνεια. Αναφέρεται αναλυτικά στο θεσμικό πλαίσιο, στο Εθνικό Μητρώο Δημόσιων Έργων και στους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, και παρουσιάζει το σχέδιό του για μια ισχυρή, τεχνολογικά αναβαθμισμένη και εξωστρεφή εργοληπτική κοινότητα.
Ο νέος πρόεδρος της ΠΕΣΕΔΕ αναλαμβάνει σε μια απαιτητική περίοδο, με φιλόδοξο σχέδιο, σαφείς προτεραιότητες και δέσμευση για ενότητα και συλλογική δράση.
- Με βάση την εμπειρία και την εικόνα που έχετε για τον κλάδο, ποια θεωρείτε, κατά σειρά προτεραιότητας, ότι είναι τα σημαντικότερα ζητήματα που καλείται σήμερα να αντιμετωπίσει ο εργοληπτικός κλάδος;
– Σήμερα ο εργοληπτικός κλάδος αντιμετωπίζει μια σειρά από κρίσιμες προκλήσεις.
Πρώτο και κυριότερο είναι το πρόβλημα της ρευστότητας. Οι εργοληπτικές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να χρηματοδοτήσουν τη συμμετοχή τους σε διαγωνισμούς –π.χ. καλούνται να πληρώσουν υπερβολικά παράβολα για την άσκηση προσφυγών– και την υλοποίηση των έργων, ιδιαίτερα εν μέσω καθυστερήσεων στις πληρωμές.
Δεύτερο πρόβλημα είναι η απουσία σταθερού θεσμικού πλαισίου, που δημιουργεί αβεβαιότητα και αποτρέπει τις επενδύσεις, ενώ ένα τρίτο μεγάλο πρόβλημα είναι το ότι η έντονη συγκέντρωση έργων σε πολύ λίγες μεγάλες εταιρείες οδηγεί σε αποκλεισμό των υπολοίπων εταιρειών από τις δημόσιες συμβάσεις.
Επιπλέον, η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και η ανάγκη για ψηφιακό και τεχνολογικό εκσυγχρονισμό αποτελούν διαρκείς προκλήσεις. Ο κλάδος χρειάζεται στήριξη, σταθερότητα και εργαλεία ανάπτυξης για να επιτελέσει το ρόλο του στην εθνική ανασυγκρότηση.
- Ποιες θεωρείτε ότι θα είναι οι επιπτώσεις για τις μικρομεσαίες εργοληπτικές επιχειρήσεις από την αύξηση των παράβολων για την άσκηση προσφυγών για τις δημόσιες συμβάσεις;
– Η αύξηση του παραβόλου για την άσκηση προσφυγών λειτουργεί ουσιαστικά ως τροχοπέδη στην πρόσβαση των επιχειρήσεων στη δικαιοσύνη. Όλοι οι οικονομικοί φορείς δεν διαθέτουν την ίδια οικονομική ευχέρεια και κατά συνέπεια, αποθαρρύνονται από το να διεκδικήσουν το δίκιο τους όταν διαπιστώνουν παρατυπίες ή φωτογραφικούς όρους σε διαγωνιστικές διαδικασίες.
Το μέτρο αυτό πλήττει ευθέως τη διαφάνεια και την ισότιμη συμμετοχή στις δημόσιες συμβάσεις, ενισχύοντας τη συγκέντρωση των έργων σε λίγους και υπονομεύοντας τον ανταγωνισμό. Επιπλέον, δημιουργεί κλίμα ανασφάλειας δικαίου, καθώς διαμορφώνεται μια αγορά στην οποία ο ισχυρότερος μπορεί να καθορίζει τις διαδικασίες χωρίς ουσιαστικό έλεγχο.
Η ΠΕΣΕΔΕ έχει ταχθεί σταθερά υπέρ ενός δικαιότερου πλαισίου.
- Κατά την άποψή σας, με ποιους τρόπους θα μπορούσε να επιτευχθεί ο κοινός στόχος της διαφάνειας, της νομιμότητας και της αποτελεσματικότητας στη διαδικασία ανάθεσης και εκτέλεσης των δημοσίων συμβάσεων, έτσι ώστε να διασφαλίζεται μια πιο ισότιμη κατανομή των έργων ανάμεσα σε μικρές, μεσαίες και μεγάλες εργοληπτικές επιχειρήσεις;
Η διαφάνεια και η νομιμότητα στη διαδικασία ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων είναι προϋπόθεση για την ισόρροπη ανάπτυξη του κατασκευαστικού τομέα.
Πρώτα απ’ όλα, απαιτείται καθολική και υποχρεωτική χρήση ψηφιακών εργαλείων όπως είναι το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ.), ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια σε κάθε στάδιο της διαδικασίας. Παράλληλα, η τυποποίηση κριτηρίων αξιολόγησης και η ενίσχυση της αξιοκρατίας, συμβάλλουν στην εξάλειψη αδιαφανών πρακτικών.
Εξίσου σημαντικό είναι να διαμορφωθούν πολιτικές που να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή όλων των επιχειρήσεων, μέσω κατάλληλης κλιμάκωσης και διασποράς των έργων και στοχευμένων προσκλήσεων.
Τέλος, η ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, αλλά και η διενέργεια ελέγχων ουσίας και όχι μόνο τυπικών ελέγχων, είναι κρίσιμα στοιχεία για ένα δίκαιο σύστημα ανάθεσης.
- Ποια είναι η εκτίμηση της ΠΕΣΕΔΕ σχετικά με τη συνολική κατεύθυνση του νέου θεσμικού πλαισίου για τις δημόσιες συμβάσεις;
Η ΠΕΣΕΔΕ αναγνωρίζει ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο επιχειρεί να εκσυγχρονίσει τη λειτουργία των δημοσίων συμβάσεων, ενσωματώνοντας εργαλεία όπως είναι η ηλεκτρονική διαχείριση, η τυποποίηση διαδικασιών και η ενίσχυση της διαφάνειας.
Ωστόσο, παραμένουν σοβαρές ανησυχίες ως προς την ουσιαστική εφαρμογή του πλαισίου και τη δίκαιη συμμετοχή των εργοληπτικών επιχειρήσεων όλων των τάξεων, και ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Η υπερσυγκέντρωση έργων, οι αυστηρές τεχνικές και οικονομικές προδιαγραφές, καθώς και τα δυσανάλογα κόστη συμμετοχής, περιορίζουν τον ανταγωνισμό και ευνοούν τους μεγάλους ομίλους.
Ζητούμενο για την ΠΕΣΕΔΕ είναι ένα πλαίσιο συμμετοχικό, λειτουργικό και εφαρμόσιμο, που θα ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις να επενδύσουν, να εξελιχθούν και να συνεχίσουν να συνεισφέρουν ουσιαστικά στο αναπτυξιακό έργο της χώρας.
- Με ποιον τρόπο η αναδιοργάνωση του Εθνικού Μητρώου Δημόσιων Έργων και η ενίσχυση της διαφάνειας στις διαδικασίες ανάθεσης μπορούν να συμβάλουν σε ένα πιο υγιές επιχειρηματικό περιβάλλον για όλες τις τάξεις εργοληπτικών επιχειρήσεων;
Η αναδιοργάνωση του Εθνικού Μητρώου Δημόσιων Έργων μπορεί να αποτελέσει σημαντικό βήμα για τη διαμόρφωση ενός διαφανούς και αξιοκρατικού επιχειρηματικού πεδίου. Η καθιέρωση σαφών, αντικειμενικών και επικαιροποιημένων κριτηρίων αξιολόγησης των εργοληπτικών επιχειρήσεων, ενισχύει την εμπιστοσύνη στο θεσμό και περιορίζει φαινόμενα μεροληπτικής μεταχείρισης.
Η ψηφιοποίηση του μητρώου, σε συνδυασμό με την απλούστευση των διαδικασιών εγγραφής και αναβάθμισης, μειώνει τη γραφειοκρατία και διασφαλίζει την ίση πρόσβαση όλων των επιχειρήσεων, ανεξαρτήτως μεγέθους.
Η ΠΕΣΕΔΕ υποστηρίζει την ανάγκη για σταθερούς και εφαρμόσιμους κανόνες, που ενισχύουν τον υγιή ανταγωνισμό και διαμορφώνουν περιβάλλον ανάπτυξης και μακροπρόθεσμου επαγγελματικού σχεδιασμού για τον κλάδο.
- Σε μια περίοδο που η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης αποτελεί προτεραιότητα, ποια είναι τα βήματα που πρέπει να γίνουν για να εξασφαλιστεί η ισόρροπη και δίκαιη συμμετοχή όλων των τεχνικών εταιρειών στο επενδυτικό πρόγραμμα;
Η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης αποτελεί ιστορική ευκαιρία· όμως προϋποθέτει συμμετοχικότητα και δικαιοσύνη. Είναι αναγκαίο τα έργα να σχεδιάζονται και να κατανέμονται κατάλληλα ως προς το μέγεθος και την πολυπλοκότητά τους, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν και μικρομεσαίοι οικονομικοί φορείς.
Παράλληλα, πρέπει να εξασφαλιστεί η έγκαιρη προετοιμασία των έργων, η διαφάνεια στις διαδικασίες, αλλά και η απλοποίηση των όρων συμμετοχής και χρηματοδότησης. Η στήριξη μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων, τεχνικής βοήθειας και κατάρτισης, θα ενισχύσει τη δυνατότητα όλων των επιχειρήσεων να διεκδικήσουν μερίδιο. Η ΠΕΣΕΔΕ επισημαίνει ότι η ισομερής συμμετοχή όλων των τάξεων είναι κρίσιμη για την επιτυχία του εθνικού αναπτυξιακού σχεδίου.
- Πώς μπορεί να ενισχυθεί η παραγωγικότητα και η εξωστρέφεια των μικρομεσαίων κατασκευαστικών επιχειρήσεων, ώστε να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στη νέα αναπτυξιακή πραγματικότητα της χώρας;
Η ενίσχυση της παραγωγικότητας και εξωστρέφειας των επιχειρήσεων προϋποθέτει συστηματική υποστήριξη στην καινοτομία και στην τεχνολογική αναβάθμιση. Πρέπει να προωθηθούν πολιτικές που διευκολύνουν την πρόσβαση σε χρηματοδότηση για εκσυγχρονισμό εξοπλισμού, ψηφιακά εργαλεία και κατάρτιση του προσωπικού.
Παράλληλα, απαιτείται βελτίωση του θεσμικού περιβάλλοντος, ώστε οι οικονομικοί φορείς να έχουν ουσιαστικό ρόλο, τόσο στις εγχώριες συμβάσεις όσο και σε διασυνοριακές συνεργασίες.
Η δημιουργία συνεργατικών σχημάτων και η ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας μέσω συμμετοχής σε ευρωπαϊκά προγράμματα και έργα, μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά. Η ΠΕΣΕΔΕ στηρίζει ενεργά τέτοιες πρωτοβουλίες και επιδιώκει ένα σύστημα βιώσιμης ανάπτυξης, που θα αξιοποιεί το δυναμικό των επιχειρήσεων.
- Ποιες είναι οι προτεραιότητες που έχετε θέσει για το διάστημα της θητείας σας;
Βασική προτεραιότητα είναι η ενίσχυση της φωνής των μικρομεσαίων εργοληπτών σε όλα τα θεσμικά επίπεδα. Επιδιώκουμε ένα δίκαιο, διαφανές και σταθερό πλαίσιο για τις δημόσιες συμβάσεις, με ουσιαστική συμμετοχή όλων των τάξεων σε έργα κάθε κλίμακας.
Η αναδιοργάνωση του Μητρώου Δημόσιων Έργων, η μείωση των διοικητικών και οικονομικών εμποδίων και η στήριξη των επιχειρήσεων μέσω χρηματοδοτικών και αναπτυξιακών εργαλείων είναι κεντρικοί στόχοι. Παράλληλα, προωθούμε τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κλάδου και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού.
Η ενότητα, η συλλογική δράση και ο συνεχής διάλογος θα είναι τα βασικά μας εργαλεία, για έναν κλάδο ισχυρό, δίκαιο και πρωτοπόρο.
ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ
O κ. Φώτης Κουβουκλιώτης είναι πολιτικός μηχανικός, απόφοιτος του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Διετέλεσε πρόεδρος του Συνδέσμου Πιστοποιημένων Εργοληπτών Δημοσίων Έργων και Τεχνικών Επιχειρήσεων Θεσσαλονίκης και Κεντρικής Μακεδονίας, πρόεδρος του Πειθαρχικού Συμβουλίου της Πανελλήνιας Ένωσης Συνδέσμων Εργοληπτών Δημοσίων Έργων, καθώς και ταμίας του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Θεσσαλονίκης.
Είναι πρόεδρος της Αντιπροσωπίας του Τμήματος Κεντρικής Μακεδονίας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Συνδέσμων Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΠΕΣΕΔΕ).
