Η ανάλυση και η διαχείριση παραγόντων κινδύνου βάσει του συστήματος ποιότητας ISO/IEC 17025:2017 συμβάλλει στην αντιμετώπιση απειλών και στην αξιοποίηση ευκαιριών στη σημερινή οικονομική συγκυρία, η οποία χαρακτηρίζεται από πολλούς απρόβλεπτους παράγοντες.
Του κ. Γιάννη Βασιλείου*
Το ISO/IEC 17025:2017 είναι διεθνές πρότυπο που καθορίζει τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν τα εργαστήρια δοκιμών και διακριβώσεων προκειμένου να διατηρούν ένα αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης ποιότητας, να διασφαλίζουν την τεχνική τους επάρκεια και να παρέχουν αξιόπιστα αποτελέσματα.
Ακόμη, είναι ένα σύστημα ποιότητας που θέτει νέες απαιτήσεις υιοθετώντας μια βασισμένη στη διακινδύνευση («risk-based») προσέγγιση όσον αφορά τη διασφάλιση της αμεροληψίας των διαπιστευμένων εργαστηρίων. Η ανάλυση και η διαχείριση παραγόντων κινδύνου εξακολουθούν να στηρίζονται στις απαιτήσεις των σχετικών διεθνών προτύπων ISO 31000:2009 και ISO 31010:2009, αλλά με το ISO/IEC 17025:2017 λαμβάνουν πλέον υπόψη την καταλυτική σημασία του παράγοντα της διακινδύνευσης σε μια μεταπανδημική εποχή.
Τα διαπιστευμένα εργαστήρια καλούνται να εντοπίζουν τη διακινδύνευση στην αμεροληψία τους σε συνεχή βάση, όπως και να εξετάζουν και να αξιοποιούν τις επερχόμενες ευκαιρίες. Εν προκειμένω, ως αμεροληψία εκλαμβάνεται η ύπαρξη αντικειμενικότητας, η αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων, η ουδετερότητα και η απουσία προκατάληψης, ώστε να μην επηρεάζονται δυσμενώς οι δραστηριότητες του εργαστηρίου.
Στην τρέχουσα συγκυρία, κατά την οποία μάθαμε να αναμένουμε το απρόβλεπτο, η νέα αυτή αξιολόγηση κινδύνων και ευκαιριών είναι πιο καίρια από ποτέ, καθώς καλείται να βοηθήσει στην αναδιάρθρωση της δομής και στη στήριξη των διαπιστευμένων εργαστηρίων μέσα στο ευρύτερο επιχειρηματικό πλαίσιο της κοινωνικής, πολιτικής, οικονομικής και επικοινωνιακής τάξης των πραγμάτων, μετά την κρίση της πανδημίας, αλλά και κατά την εμπόλεμη κατάσταση που βιώνουμε.
Κάνοντας μια ανασκόπηση και αξιολογώντας κινδύνους και ανατροπές από την αρχή της πανδημίας έως και την πολεμική ανάφλεξη των ημερών μας, αναφέρουμε επιγραμματικά τα παρακάτω:
α) Δυσμενείς παράγοντες στις αρχές του 2019
- Έλευση πανδημίας.
- Κοινωνική αποστασιοποίηση.
- Άναρχη και βίαιη αποσταθεροποίηση της οικονομίας, όχι μόνο σε εγχώριο αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο.
β) Δυσμενείς παράγοντες στις αρχές του 2022 στη χώρα μας (σύμφωνα με την έρευνα του ΙΟΒΕ):
- Αισθητή επιδείνωση στις υπηρεσίες και στις κατασκευές.
- Ελαφρά ενίσχυση στον δείκτη επιχειρηματικών προσδοκιών στις κατασκευές δημοσίων έργων.
- Απαισιόδοξες προβλέψεις για την απασχόληση.
- Ασταθείς προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση της χώρας.
Αύξηση κόστους
Στον κατασκευαστικό τομέα, μετά τις εκρηκτικές αυξήσεις τιμών που επηρεάζουν καθοριστικά το κόστος των νέων κατασκευών, εκφράζονται φόβοι πως αν συνεχιστεί το κύμα των αυξήσεων, ίσως επιβραδυνθεί ο ρυθμός ανόδου της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας, τουλάχιστον μέχρι να εξασθενήσουν οι πιέσεις στις τιμές των οικοδομικών υλικών.
Από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ προκύπτουν διψήφιες αυξήσεις τιμών σε υλικά που έχουν μεγάλη επίπτωση στο δείκτη των οικοδομικών υλικών και επηρεάζουν το κόστος των κατασκευών. Έτσι δημιουργούνται αλυσιδωτές αυξήσεις και στο κόστος κατασκευής των δημοσίων έργων, γεγονός που αναγκάζει τις κατασκευαστικές εταιρείες να προβούν σε διαπραγματεύσεις για την αναπροσαρμογή του προϋπολογισμού των και την ενσωμάτωση του αυξημένου κόστους των οικοδομικών υλικών, κάτι που δυστυχώς συνεπάγεται δημοσιονομικό κόστος.
Συνοψίζοντας, καλούμαστε σήμερα να διαχειριστούμε μία πολυδιάστατη κρίση (υγειονομική, κοινωνική, πολιτική και οικονομική) η οποία επιφέρει πλήθος διακινδυνεύσεων στον επιχειρηματικό κόσμο. Ειδικά μετά τα πρωτοφανή ανατρεπτικά γεγονότα μαζικής κλίμακας που επιφέρει η εμπόλεμη κατάσταση στην Ευρώπη, οδηγούμαστε σε υψηλά επίπεδα αβεβαιότητας που κάνουν αναγκαία την προσήλωση στους στόχους μας τόσο στο άμεσο αλλά και στο μακροπρόθεσμο μέλλον.
Προσήλωση στις αρχές ποιότητας
Ειδικότερα στον κατασκευαστικό κλάδο, και σε συνάρτηση με τη «risk-based» διαδικασία που συντάχτηκε με σκοπό την ενίσχυση της εμπιστοσύνης και της αξιοπιστίας στον τρόπο λειτουργίας των εργαστηρίων δοκιμών και διακριβώσεων, μένουμε σταθερά προσηλωμένοι στις αρχές και τους στόχους μας, που είναι οι εξής:
- Διασφάλιση ότι το σύστημα διαχείρισης ποιότητας επιτυγχάνει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
- Πρόληψη ή μείωση των ανεπιθύμητων επιπτώσεων και εν δυνάμει αστοχιών.
- Ενίσχυση των ευκαιριών επίτευξης του σκοπού και των στόχων.
- Επίτευξη βελτιώσεων.
- Διασφάλιση της αμεροληψίας και της αδιάβλητης και αποτελεσματικής λειτουργίας των εργαστηρίων, που σύμφωνα με το Πρότυπο ISO/IEC 17025:2017 παρέχουν έγκυρα αποτελέσματα.
*Ο κ. Γιάννης Βασιλείου είναι υπεύθυνος ποιότητας του διαπιστευμένου εργαστηρίου ελέγχου σκυροδέματος και γεωτεχνικών ερευνών «Δοκιμή Έλεγχος Μπετόν ΙΚΕ».
