Με επιστολή τους στον πρωθυπουργό, οι ΠΕΔΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ και ΣΑΤΕ προειδοποιούν για τον κίνδυνο καθυστερήσεων ακόμη και διακοπής εργασιών, λόγω της εκτόξευσης του κατασκευαστικού κόστους και των απλήρωτων αναθεωρήσεων. Τέσσερις βασικές παρεμβάσεις ζητούν από την κυβέρνηση.
Την άμεση προσωπική παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για την αντιμετώπιση των σοβαρών προβλημάτων που απειλούν την ομαλή εκτέλεση των δημοσίων έργων ζητούν οι τρεις μεγαλύτερες εργοληπτικές οργανώσεις της χώρας, ΠΕΔΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ και ΣΑΤΕ.
Με κοινή επιστολή τους προς τον πρωθυπουργό, οι εκπρόσωποι του εργοληπτικού κλάδου κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τη διαρκή αύξηση του κόστους κατασκευής, τις καθυστερήσεις στην καταβολή των οφειλόμενων ποσών αναθεώρησης και τις δυσλειτουργίες του υφιστάμενου συστήματος αναθεώρησης τιμών. Παράλληλα, ζητούν συγκεκριμένες κυβερνητικές πρωτοβουλίες, με σαφείς δεσμεύσεις και χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
Όπως επισημαίνουν, οι εργοληπτικές επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις εξαιτίας των ανατιμήσεων στα δομικά υλικά, την ενέργεια, τα καύσιμα και τις μεταφορές, αλλά και της αύξησης του εργατικού και χρηματοοικονομικού κόστους.
Η κατάσταση έχει επιδεινωθεί περαιτέρω από τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και τις αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και μεταφορών, με αποτέλεσμα έργα που δημοπρατήθηκαν και συμβασιοποιήθηκαν υπό διαφορετικές οικονομικές συνθήκες να εκτελούνται πλέον με πολύ υψηλότερο κόστος.
Στο επίκεντρο οι καθυστερήσεις στις αναθεωρήσεις τιμών
Κεντρικό ζήτημα στην παρέμβαση των τριών οργανώσεων αποτελεί η αναθεώρηση των τιμών των δημοσίων έργων. Σύμφωνα με όσα αναφέρουν στην επιστολή τους, το ισχύον σύστημα δεν ανταποκρίνεται πλέον επαρκώς και εγκαίρως στις πραγματικές μεταβολές του κατασκευαστικού κόστους.
Η καθυστέρηση στην έκδοση των συντελεστών αναθεώρησης, η ανεπαρκής κάλυψη των ανατιμήσεων και κυρίως η μη καταβολή ποσών που οφείλονται στους αναδόχους δημιουργούν ασφυκτικές συνθήκες για τις εργοληπτικές επιχειρήσεις, επιβαρύνοντας τη ρευστότητα και τη βιωσιμότητά τους.
Όπως επισημαίνεται στην επιστολή, η αναθεώρηση δεν αποτελεί προαιρετική οικονομική ενίσχυση ή χαριστική παροχή προς τους αναδόχους, αλλά μέρος των συμβατικών υποχρεώσεων που απορρέουν από την εκτέλεση των δημοσίων συμβάσεων και προβλέπονται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην ανομοιογενή πρακτική που ακολουθούν οι αρμόδιες υπηρεσίες. Όπως καταγγέλλεται, ορισμένες υπηρεσίες εφαρμόζουν τον νόμο και καταβάλλουν τα οφειλόμενα ποσά αναθεώρησης, ενώ άλλες αρνούνται να προχωρήσουν στην πληρωμή τους, δημιουργώντας συνθήκες στρέβλωσης του ανταγωνισμού.
Μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις οι υπηρεσίες δεν αποδέχονται καν την υποβολή λογαριασμών αναθεώρησης, επικαλούμενες την έλλειψη εξασφαλισμένης χρηματοδότησης. Με τον τρόπο αυτό, σύμφωνα με τις εργοληπτικές οργανώσεις, μεταφέρεται στις επιχειρήσεις το βάρος της χρηματοδοτικής ανεπάρκειας του Δημοσίου.
Οι τέσσερις παρεμβάσεις που ζητούν από την κυβέρνηση
Στην επιστολή τους προς τον πρωθυπουργό, οι ΠΕΔΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ και ΣΑΤΕ προσδιορίζουν τέσσερις βασικούς άξονες στους οποίους ζητούν άμεσες κυβερνητικές παρεμβάσεις:
1. Άμεση καταβολή όλων των οφειλόμενων ποσών αναθεώρησης
Ζητούν την εξασφάλιση των αναγκαίων πιστώσεων και την κατάρτιση σαφούς και δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος για την εκκαθάριση και εξόφληση των εκκρεμών ποσών.Επιμένουν, μάλιστα, ότι η διαδικασία πρέπει να αφορά το σύνολο των οφειλών, ανεξάρτητα από το εάν έχουν ήδη ενσωματωθεί σε λογαριασμούς των έργων. Παράλληλα, ζητούν να σταματήσει η πρακτική της μη αποδοχής λογαριασμών αναθεώρησης λόγω έλλειψης εξασφαλισμένης χρηματοδότησης.
2. Αναμόρφωση του συστήματος αναθεώρησης τιμών
Ζητούν την ουσιαστική αναμόρφωση του υφιστάμενου μηχανισμού, με έγκαιρη έκδοση και συστηματική επικαιροποίηση των συντελεστών αναθεώρησης, ώστε να ανταποκρίνονται στις πραγματικές μεταβολές του κόστους κατασκευής.Παράλληλα, θέτουν ως προϋπόθεση την ενιαία και ορθή εφαρμογή του συστήματος από όλες τις αναθέτουσες αρχές, προκειμένου να εξαλειφθούν οι διαφορετικές πρακτικές που παρατηρούνται σήμερα.
3. Ειδική ρύθμιση για τις έκτακτες ανατιμήσεις
Οι τρεις οργανώσεις ζητούν τη θέσπιση ειδικής και νομικά ασφαλούς ρύθμισης για την κάλυψη των έκτακτων αυξήσεων στο κόστος κατασκευής, οι οποίες δεν καλύπτονται επαρκώς από τον υφιστάμενο μηχανισμό αναθεώρησης.Η ρύθμιση, όπως επισημαίνουν, θα πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια, να συνοδεύεται από εξασφαλισμένες πιστώσεις και να προβλέπει συγκεκριμένη διαδικασία υπολογισμού και καταβολής των σχετικών ποσών.
4. Εξόφληση πιστοποιημένων εργασιών και διασφάλιση χρηματοδότησης
Τέταρτο αίτημα αποτελεί η αντιμετώπιση των καθυστερήσεων στις πληρωμές των πιστοποιημένων εργασιών. Ζητούν την καταγραφή των εκκρεμών οφειλών ανά φορέα και την κατάρτιση συγκεκριμένου προγράμματος εξόφλησης, με προτεραιότητα στις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις.Επιπλέον, ζητούν να διασφαλιστεί η σταθερή χρηματοδότηση των έργων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, με την επισήμανση ότι αυτή θα πρέπει να καλύπτει το σύνολο της αναθεώρησης που αναλογεί σε κάθε σύμβαση, βάσει των εργασιών που έχουν πράγματι εκτελεστεί και όχι βάσει της αρχικής πρόβλεψης.Όπως χαρακτηριστικά τονίζουν, η αναθεώρηση αποτελεί συμβατική ρήτρα και μέρος του συμβατικού ανταλλάγματος, όχι πρόσθετη δαπάνη.
Προειδοποίηση για καθυστερήσεις και διακοπές έργων
Οι εργοληπτικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η διατήρηση της σημερινής κατάστασης δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την πρόοδο των δημοσίων έργων. Ειδικότερα, επισημαίνουν ότι έργα που επιβαρύνονται σημαντικά από τις αυξήσεις του κατασκευαστικού κόστους ενδέχεται να παρουσιάσουν μεγάλες καθυστερήσεις ή ακόμη και να οδηγηθούν σε παύση εργασιών.Μια τέτοια εξέλιξη θα έχει άμεσες επιπτώσεις όχι μόνο στις εργοληπτικές επιχειρήσεις, αλλά και στην απασχόληση του εργατικού δυναμικού που δραστηριοποιείται στον κατασκευαστικό τομέα.
Παράλληλα, οι συνέπειες ενδέχεται να επεκταθούν στην υλοποίηση κρίσιμων υποδομών, στην αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων και συνολικά στην αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.
Στο κλείσιμο της επιστολής τους, οι τρεις οργανώσεις υπενθυμίζουν ότι ο κλάδος των δημοσίων έργων αποτελεί βασικό πυλώνα της εθνικής οικονομίας, καθώς συμβάλλει στην ανάπτυξη των υποδομών, στην ενίσχυση της απασχόλησης και στην υλοποίηση των δημόσιων επενδύσεων, απασχολώντας δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους.
Υπογραμμίζουν, τέλος, ότι η διασφάλιση της βιωσιμότητας των εργοληπτικών επιχειρήσεων και της ομαλής εκτέλεσης των δημοσίων συμβάσεων δεν αποτελεί αποκλειστικά ζήτημα στήριξης ενός επαγγελματικού κλάδου, αλλά ζήτημα δημοσίου συμφέροντος, οικονομικής σταθερότητας και αναπτυξιακής προοπτικής.
Με δεδομένο ότι τα συγκεκριμένα προβλήματα έχουν επανειλημμένα τεθεί υπόψη των αρμόδιων υπουργείων, χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, οι πρόεδροι των τριών οργανώσεων ζητούν πλέον την προσωπική παρέμβαση του πρωθυπουργού, προκειμένου να υπάρξει συντονισμός των συναρμόδιων υπουργείων και να ληφθούν άμεσα συγκεκριμένες αποφάσεις.
Την επιστολή υπογράφει η Συντονιστική Επιτροπή των Εργοληπτικών Οργανώσεων ΠΕΔΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ και ΣΑΤΕ, εκπροσωπώντας τον Κωνσταντίνο Γκολιόπουλο, τον Φώτιο Κουβουκλιώτη και τον Χριστόφορο Κωνσταντινίδη, αντίστοιχα.
