Ζ. Αθουσάκης: «Αβέβαιο το μέλλον των τεχνικών εταιρειών»
Φέτος ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιριών κλείνει 50 χρόνια παρουσίας στα ελληνικά κατασκευαστικά πράγματα. Με αφορμή το γεγονός αυτό, μιλήσαμε στην πρώτη μας συνέντευξη του έτους, με τον πρόεδρο του κ. Ζαχαρία Αθουσάκη.

Συνέντευξη: Πάνος Κατσαχνιάς
Αν και επετειακή η φετινή χρονιά για τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Τεχνικών Εταιριών (ΣΑΤΕ), το κλίμα που προδιαγράφεται για τον κατασκευαστικό κλάδο -τουλάχιστον για το 2016- δεν προμηνύεται αισιόδοξο, σύμφωνα με τα λεγόμενα του πρόεδρου του Ζαχαρία Αθουσάκη.

Επειδή όμως ως γνωστόν η ελπίδα παθαίνει τελευταία ή γιατί δεν μπορούμε να κάνουμε κι αλλιώς και παρόλο που η χρονιά ξεκίνησε άσχημα για τους μηχανικούς λόγω ασφαλιστικού, προτάσεις υπάρχουν, πρωτοβουλίες παίρνονται, προκειμένου να επέλθει ο απαραίτητος εξορθολογισμός στον κλάδο, που σε συνδυασμό με την απαιτούμενη ύπαρξη κεντρικής στρατηγικής για τις μελλοντικές υποδομές της χώρας, θα τον καταστήσουν ως έναν από τους υγιείς πυλώνες της πολυαναμενόμενης ανάπτυξης της στην μετά-μνημονιακή ιστορική της φάση.

Διαβάζω στο πληροφοριακό δελτίο του ΣΑΤΕ ότι ο Σύνδεσμος ιδρύθηκε το 1965 και το πρώτο Δ.Σ. συγκροτήθηκε τον Ιανουάριο του 1966. Έχετε αποφασίσει κάποιες εορταστικές εκδηλώσεις για τον μισό αιώνα του Συνδέσμου;

Πράγματι τα πενήντα χρόνια του ΣΑΤΕ, μέλη του οποίου είναι και σήμερα πάνω από 900 εταιρείες -σχεδόν το σύνολο των μεγάλων και μεσαίων εταιρειών που εμπλέκονται στην κατασκευή των δημόσιων έργων της χώρας- σηματοδοτούν ένα ορόσημο τόσο για τον Σύνδεσμό όσο και για την κατασκευή δημοσίων έργων στην χώρα, αφού σε αυτήν την χρονική περίοδο τα δημόσια έργα αποτέλεσαν έναν κυρίαρχο τομέα της οικονομίας, συμπαρασύροντας χιλιάδες άλλες βιομηχανίες, βιοτεχνίες και εμπορικές επιχειρήσεις σε μια αναπτυξιακή κατεύθυνση, πρωτίστως, εξασφαλίζοντας εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις απασχόλησης σε όλη τη χώρα.

Δεν είναι διόλου τυχαίο, ότι από τη στιγμή που τα δημόσια έργα καθηλώθηκαν, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, καταγράφηκε μια γενική κατάρρευση της οικονομίας. Ήταν αναπόφευκτο, δεδομένου ότι τα δημόσια έργα ανακυκλώνουν σε όλο το φάσμα της οικονομίας πάνω από το 95% των πιστώσεων που απορροφούν.

Το Δ.Σ. του ΣΑΤΕ σήμερα που μιλάμε (10/2/2016) αποφάσισε, με αφορμή την συμπλήρωση των 50 ετών λειτουργίας του Συνδέσμου, να κηρύξει το 2016 έτος επετειακών εκδηλώσεων τιμώντας τον έλληνα εργολήπτη, και σε αυτό το πλαίσιο έχει προγραμματίσει δράσεις όπως την διοργάνωση ηλεκτρονικής ανοιχτής ψηφοφορίας για την ανάδειξη των αντιπροσωπευτικότερων δημόσιων έργων στον ελλαδικό χώρο, την θέσπιση υποτροφιών, την διοργάνωση εκδήλωσης στην οποία θα βραβευθούν έλληνες εργολήπτες, ενώ παράλληλα, το Δ.Σ. του ΣΑΤΕ θέτει ως πρωταρχικό στόχο για την επόμενη 3ετία την σύσταση του Εθνικού Συμβουλίου Στρατηγικής Κατασκευών.

Οι εργοληπτικές οργανώσεις -στο σύνολο σας- εκφράζετε την αντίθεση σας στο σχέδιο της κυβέρνησης που προβλέπει ριζικές αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα. Τι αλλαγές εκτιμάτε ότι θα επιφέρει το σχέδιο αυτό στους επαγγελματίες του κλάδου;

ΚατΆ αρχή, ενδεχόμενη κατάργηση της αυτονομίας του ΤΣΜΕΔΕ, θα είναι καταστροφική για τον κατασκευαστικό κλάδο, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Κι αυτό γιατί το ΤΣΜΕΔΕ, δεν συνιστά ένα ακραιφνώς ασφαλιστικό ταμείο παροχής συντάξεων και περίθαλψης, αλλά λειτουργεί αποφασιστικά και καταλυτικά σε ένα σημαντικό τμήμα της οικονομίας της χώρας, καθώς από την ίδρυσή του, συστηματικά στηρίζει τόσο τις κατασκευαστικές εταιρείες, όσο και τους μελετητές και ελεύθερους επαγγελματίες μηχανικούς, παρέχοντας τις αναγκαίες εγγυητικές επιστολές για την συμμετοχή σε δημοπρασίες και την ανάληψη έργων, είτε δημόσιων, είτε ιδιωτικών όταν καθυστερεί η εξόφληση αυτών.

Συγκεκριμένα, το ΤΣΜΕΔΕ κάθε χρόνο εκδίδει, κυρίως σε μικρούς και μεσαίους εργολήπτες και μελετητές, περί τις 70.000 εγγυητικές επιστολές, που αποφέρουν στο Ταμείο ετήσια έσοδα που ξεπερνούν τα 15 εκ. ευρώ από προμήθειες, δηλαδή με κόστος ιδιαίτερα χαμηλό, κάτι που δεν είναι εφικτό να έχουν από το τραπεζικό σύστημα. Παράλληλα, προεξοφλούνται λογαριασμοί έργων και μελετών όταν καθυστερεί η εξόφληση αυτών, με ευνοϊκούς όρους για μικρομεσαίες επιχειρήσεις μηχανικών κλπ, διασφαλίζοντας τη απρόσκοπτη συνέχιση των έργων και μελετών.

Σε κάθε περίπτωση, αυτό γίνεται με κεφάλαια (αποθεματικά) που έχει συγκεντρώσει από τους ίδιους τους μηχανικούς-μέλη του (εταιρείες και φυσικά πρόσωπα), με κόστος στο οποίο μπορούν να αντεπεξέλθουν όσοι τυγχάνουν αυτής της διευκόλυνσης και το οποίο δεν μετακυλύετε στο ελληνικό δημόσιο.

Είναι γνωστό ότι το Ταμείο δημιουργήθηκε πριν 80 χρόνια περίπου ως ταμείο αλληλεγγύης Εργοληπτών Δημοσίων Έργων και επεκτάθη και σε Μηχανικών και πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι παρόμοιες δομές ταμείων λειτουργούν εδώ και δεκαετίες στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, και μάλιστα με μεγαλύτερο εύρος πιστωτικών λειτουργιών για την υποβοήθηση των μελών τους, γεγονός που σημαίνει ότι ενδεχόμενη κατάργηση του ΤΣΜΕΔΕ θα φέρει σε μειονεκτική, συγκριτικά, θέση τους έλληνες εργολήπτες και τον εγχώριο κατασκευαστικό και μελετητικό κλάδο.

Δίχως διάθεση οποιασδήποτε υπερβολής, ενδεχόμενη κατάργησή του θα σημάνει, εκτός των άλλων, «λουκέτο» σε ένα πλήθος κατασκευαστικών επιχειρήσεων, με αλυσιδωτές εξαιρετικά αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση τόσο στις κατασκευές, όσο και σε χιλιάδες άλλες βιομηχανικές, βιοτεχνικές και εμπορικές επιχειρήσεις που εξαρτούν την ύπαρξή τους από τον κατασκευαστικό κλάδο. Παράλληλα, θα επιδράσει αρνητικά στον συναγωνισμό που αναπτύσσεται κατά τις δημοπρασίες και άρα στο κόστος των δημόσιων έργων στη χώρα μας.

Εκτός αυτών, με το νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο προωθούνται εξοντωτικές εισφορές για τους ασφαλισμένους τους, σε μια περίοδο κατά την οποία ο κλάδος των μηχανικών μαστίζεται από ανεργία και υποαπασχόληση και αδυνατεί νΆ αντεπεξέλθει ακόμη και στις βιοτικές ανάγκες. Για τις τεχνικές εταιρείες είναι το μέγιστο πρόβλημα αφού για τα στελέχη τους πρέπει να πληρώνουν εκείνες τις ασφαλιστικές τους εισφορές, έχουν δεν έχουν έργα!

Να σημειωθεί ότι το ΤΣΜΕΔΕ ασφαλίζει την ιδιότητα του μηχανικού, κάτι που σημαίνει ότι ο ασφαλισμένος είναι δεσμευμένος με τις ασφαλιστικές εισφορές είτε υποαπασχολείται, είτε είναι άνεργος!

Ακούγεται παράλογο, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα και τι σημαίνει εύκολα ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί.

Υποστηρίζοντας κατά καιρούς πως το μειοδοτικό σύστημα έχει αποτύχει, ποιο θα ήταν για εσάς το σωστό μοντέλο επιλογής στους διαγωνισμούς;

Οι Αναθέτουσες Αρχές οφείλουν να στοχεύουν στην έγκαιρη και λογικά κοστολογημένη υλοποίηση των δημοπρατούμενων δημοσίων έργων, υπηρεσιών ή προμηθειών, ώστε το παραγόμενο αποτέλεσμα να εκπληρώνει τους όρους και τους στόχους βάσει των οποίων δημοπρατήθηκε.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι οι Αναθέτουσες Αρχές οφείλουν να αποθαρρύνουν τις επιχειρήσεις που υποκοστολογούν εκούσια τις τιμές της προσφοράς τους σε τέτοιο βαθμό, ώστε να διακυβεύεται τόσο η επιβίωση της επιχείρησης, όσο και η δυνατότητα άρτιας και απρόσκοπτης υλοποίησης της σύμβασης.

Είναι αλήθεια ότι κατά την τρέχουσα οικονομική κρίση και με την λειψυδρία έργων μερικές επιχειρήσεις είναι διατεθειμένες να υποβάλλουν υποκοστολογογημένη προσφορά για την ανάληψη κατασκευής ενός δημόσιου έργου, την παροχή υπηρεσίας ή προμήθειας, ώστε να αναδειχθούν ως ανάδοχοι μίας δημόσιας σύμβασης, ειδικά δε όταν η ανάθεση της σύμβασης γίνεται με μειοδοτικό διαγωνισμό.

Η διεθνής επιστημονική έρευνα τεκμηριώνει ότι η «απλή και άδολη» μειοδοσία τιμής συνήθως οδηγεί σε συμβατικά προβλήματα, χρονικές καθυστερήσεις, αυξημένη τελική δαπάνη για τον ΚτΕ και μη απορρόφηση πόρων.

Με βάση τα ανωτέρω οι πρόσφατες οδηγίες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις προβλέπουν ειδική αντιμετώπιση των προσφορών τις οποίες μία Αναθέτουσα Αρχή χαρακτηρίζει ως υπερβολικά χαμηλή.

Το κρίσιμο σημείο είναι με ποια μέθοδο μία αναθέτουσα αρχή θα αποφασίζει το εάν ή όχι μία προσφορά είναι υπερβολικά χαμηλή και θα αποσύρεται ή όχι. Είναι προφανές ότι εάν μία αναθέτουσα αρχή αφεθεί να αποφασίσει χωρίς δεσμευτική, αντικειμενική και οριζόντια εφαρμοζόμενη μεθοδολογία σχετικά με το εάν μία προσφορά είναι υπερβολικά χαμηλή φαινόμενα συναλλαγής και εκβιασμών θα μονοπωλήσουν τις δημοπρασίες.

Πρότασή μας είναι η θέσπιση ενός αντικειμενικού συστήματος προσδιορισμού των υπερβολικά χαμηλών προσφορών ώστε να απορρίπτονται, όπως γίνεται σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η έλευση της κρίσης αύξησε δραματικά το ποσοστό των εκπτώσεων και κατΆ επέκταση τη σχέση κόστους και ποιότητας του παραγόμενου έργου;

Το γεγονός αυτό υποδηλώνει και την δραματικότητα στην οποία έχει περιέλθει ο κλάδος. Προς θεού, όμως. ΕπΆ ουδενί μειώθηκε η ποιότητα των παραγόμενων έργων, αφού αυτά κατασκευάζονται με βάση συγκεκριμένες μελέτες και προδιαγραφές και ελέγχεται η ποιότητα από Ευρωπαϊκούς ανεξάρτητους φορείς (ΕΣΠΕΛ κλπ). Έχουν συρρικνωθεί όλα τα ελαστικά κόστη (αμοιβές, περιθώριο κέρδους), ενώ δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες εργολήπτες, προκειμένου να διατηρήσουν το παραγωγικό τους δυναμικό, διακινδυνεύουν να παράξουν ένα έργο με ζημία τους.

Κανονικά δεν θα έπρεπε το κόστος ενός έργου να μην σταματά στην ολοκλήρωση του, αλλά να συνυπολογίζεται σε αυτό και η μελλοντική του συντήρηση;

Αυτό θα μπορούσε κάποιος να το χαρακτηρίσει αυτονόητο, αλλά για κάποια άλλη χώρα και οπωσδήποτε κάποια άλλη εποχή. Όταν στην χώρα μας ξεκινά η κατασκευή έργων δίχως διασφαλισμένη την πίστωση ολοκλήρωσή του, θα ήταν υπερβολή να ζητά την εξασφάλιση και των πιστώσεων που απαιτούνται για την μελλοντική του συντήρηση.

Αν και, θα πρέπει να επισημάνουμε, η συστηματική συντήρηση ενός έργου αποφέρει μεσο-μακροπρόθεσμα τεράστια οικονομία, ενώ διασφαλίζει την άρτια λειτουργία του έργου.

ΕξΆ άλλου μακροχρόνια μετά την περάτωση του έργου συντήρηση θα απαιτούσε και τις ανάλογες εγγυητικές επιστολές που σίγουρα το ελληνικό τραπεζικό σύστημα δεν είναι σε θέση να παρέχει και θα δημιουργηθούν φαινόμενα μείωσης ανταγωνισμού με την παροχή τους σε ολίγους.

Η εικόνα των έργων που σέρνονται χρόνια σε ομιχλώδες περιβάλλον είναι χαρακτηριστική για τα ελληνικά κατασκευαστικά πράγματα. Μήπως ο άκρατος ανταγωνισμός τελικά βλάπτει το Δημόσιο συμφέρον;

Γύρω απΆ αυτή την ιστορία, συχνότατα αναπτύσσεται ένας μύθος που βαρύνει, αδίκως, αποκλειστικά τον κατασκευαστικό κλάδο. Τα έργα που «σέρνονται», για να χρησιμοποιήσουμε την έκφρασή σας, είναι συνέπεια της απραξίας ή και αβλεψίας των δημόσιων αρχών που αναθέτουν τα έργα.

Τρεις είναι, κατά βάση οι αιτίες: ανολοκλήρωτες ή ανεφάρμοστες μελέτες, απαλλοτριώσεις που δεν έχουν συντελεσθεί και προβλήματα Αρχαιολογίας και υπογείων δικτύων ΟΚΩ που δεν έχουν τακτοποιηθεί και τέλος η έλλειψη πιστώσεων. Σε κάθε περίπτωση δεν είναι ευθύνη του εργολήπτη, ο οποίος σε μια τέτοια περίπτωση υφίσταται ζημιά, αφού δεν μπορεί να προχωρήσει την κατασκευή του έργου, ενώ δεσμεύει ανθρώπινο και τεχνολογικό παραγωγικό δυναμικό.

Ποιο είναι το μέλλον των τεχνικών εταιριών στη σημερινή συγκυρία;

Αβέβαιο. Η συγκεκριμένη λέξη είναι αρκετή.

Χωρίς την προοπτική νέων μεγάλων ή και μικρών έργων στην νέα πενταετία που έρχεται αφού το νέο Πρόγραμμα ΣΕΣ έχει λιγότερους πόρους για υποδομές, με τους υφιστάμενους πόρους να οδηγούνται στα έργα «γέφυρα» και μόνο, με ένα ποσό που αγγίζει τα 4,5 δις ευρώ γιΆ αυτά, χωρίς εξωστρέφεια του ελληνικού κλάδου των κατασκευών αφού δεν υφίσταται η ανάλογη οργάνωση και υποστήριξη από το κράτος και το ελληνικό τραπεζικό σύστημα νοσεί, για ποιό μέλλον των Τεχνικών Εταιρειών να συζητάμε;

¶ρα πώς θα κάνουνε την υπέρβαση τους το 2016;

Περί ποιάς υπέρβασης ο λόγος; Οι εργολήπτες συζητούν για την επιβίωση του κλάδου προς το παρόν και ουδέν άλλο. Νομίζουμε, πάντως, πως η ερώτηση θα πρέπει να απαντηθεί από την πλευρά των αρμόδιων υπουργείων.

Υπάρχει ανάγκη λείανσης των διαφορών μεταξύ των εργοληπτικών οργανώσεων και ποια είναι η σχέση και η συνεργασία σας με το αρμόδιο υπουργείο;

Από την πλευρά του ΣΑΤΕ δεν βλέπουμε να υπάρχουν διαφορές μεταξύ των εργοληπτικών οργανώσεων. ¶λλωστε, είναι γνωστό, μεταξύ μας λειτουργεί ένα Συντονιστικό Όργανο, στο οποίο συζητούνται και εφόσον χρειαστεί επιλύονται όλα τα ζητήματα και πολλά θέματα αντιμετωπίζονται από κοινού.

Ως προς τη συνεργασία με τα αρμόδια - και όχι το αρμόδιο - υπουργεία, ο ΣΑΤΕ επιδεικνύει συστηματικά μια διάθεση ειλικρινούς συνεργασίας, συμμετέχει και συμβάλλει με προτάσεις στον διάλογο, όπου και για όποιο επιμέρους ζήτημα αφορά τα δημόσια έργα αναπτύσσεται και νομίζουμε ότι σΆ αυτό το επίπεδο έχουν αποκαταστήσει μια σταθερή σχέση με τις αρμόδιες υπηρεσίες και την πολιτική ηγεσία.

Τι βαθμό απορρόφησης επιτύχατε τελικά στο «ΕΣΠΑ 2007–2013» που έκλεισε τον περασμένο Δεκέμβρη;

Απάντηση στο ερώτημα θα πρέπει να δοθεί από το αρμόδιο υπουργείο. Εκείνο το οποίο από την πλευρά μας μπορούμε να επισημάνουμε είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία των εμπλεκόμενων υπηρεσιών και οπωσδήποτε το σύνολο των εργοληπτών, κατέβαλαν το τελευταίο διάστημα του 2015 υπεράνθρωπες προσπάθειες, ώστε να επιτευχθεί η απορρόφηση όλων των κονδυλίων του ΕΣΠΑ 2007-2013 σύμφωνα με τον προγραμματισμό που είχε καταρτιστεί.

Τα αποτελέσματα σίγουρα ξεπέρασαν τις προβλέψεις όλων μας. Ωστόσο, οφείλω να επισημάνω, πως ορισμένοι λογαριασμοί, που αφορούσαν εργασίες οι οποίες εκτελέστηκαν το πρώτο 15νθήμερο του Δεκεμβρίου και υποβλήθηκαν τις τελευταίες ημέρες του χρόνου, ακόμη δεν έχουν πληρωθεί, δημιουργώντας προβλήματα λειτουργίας των εργοληπτικών επιχειρήσεων (καταβολή ΦΠΑ, κρατήσεις κλπ.). Παράδειγμα οι ανεξόφλητοι λογ/σμοί στις Διαχειρ. Αρχές ΕΕΤΑ Υπουργείου Εσωτερικών και ΟΠΟΚΕΠΕ Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης.

Πέραν όλων αυτών απαιτείται η χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων για την ολοκλήρωση πλειάδων έργων του παλαιού ΕΣΠΑ που δεν ολοκληρώθηκαν μέσα στο 2015 και τα οποία δεν είναι επιλέξιμα για γέφυρα με το νέο πρόγραμμα. Παρά τις προσπάθειες των αναδόχων, τα capital controls δεν κατέστησαν εφικτή την έγκαιρη προμήθεια μηχανολογικού εξοπλισμού και συσκευών από το εξωτερικό. Αναμένουμε με αγωνία την απαιτούμενη δαπάνη περαιώσεως που δυστυχώς δεν γνωρίζουμε από που θα εξευρεθεί και η οποία ίσως ξεπερνά το 1 δισ. ¤.

Το νέο «ΣΕΣ 2014-2020» δεν περιλαμβάνει μεγάλα κονδύλια για υποδομές και άλλα μεγάλα έργα πλην κάποιων σιδηροδρομικών. Τί περιμένετε να βγει από αυτό και αν μπορεί να αναπληρωθούν τα κονδύλια αυτά από το «Σχέδιο Γιουνκέρ» και το «Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων» των 315 δισ. ευρώ;

Το έχουμε διαπιστώσει και το έχουμε θέσει ως θέμα στους αρμόδιους. Για την επόμενη εξαετία νέα έργα, πέρα από τις παραχωρήσεις και τα έργα «γέφυρα» δεν μπορούμε να περιμένουμε από το νέο Πρόγραμμα.

Όσο για το επονομαζόμενο «Σχέδιο Γιουνκέρ», αυτό απευθύνεται στον ιδιωτικό και όχι τον δημόσιο τομέα, ενώ προϋπόθεση είναι η συμμετοχή και ιδιωτικών κεφαλαίων. Αυτά είναι ανέφικτα στην πραγματικότητά μας, πολύ περισσότερο όταν δεν υφίσταται καν ο τραπεζικός τομέας, ο οποίος ενδεχομένως να διευκόλυνε την ανάπτυξη αυτού του «χρηματοδοτικού εργαλείου».

Ως ΣΑΤΕ υποστηρίζεται την ανάγκη μετάβασης σε ηλεκτρονική μορφή, τόσο όλων των φάσεων και πληροφοριών ενός έργου, όσο και της τήρησης της ταυτότητας του, του Μητρώου Κατασκευαστών, όπως και του Παρατηρητηρίου Τιμών. Που βρισκόμαστε σήμερα;

Πράγματι, είμαστε οι πρώτοι που θέσαμε πριν πολλά χρόνια αυτό το ζήτημα, προτάσσοντας το θέμα της διαφάνειας, αλλά και της ταχύτερης διεκπεραίωσης όλων των διαδικασιών, κάτι που θα αποτελέσει όχι μόνο ένα ποιοτικό άλμα στις υπηρεσίες, αλλά θα εξασφαλίσει και σημαντική οικονομία.

Με τις θέσεις μας συντάσσονται, πλέον, και όλοι οι άλλοι φορείς που εμπλέκονται στα δημόσια έργα και οπωσδήποτε τα υπουργεία. Έχουμε κάνει πολλές και εκτενείς συζητήσεις με τους αρμόδιους, οι οποίοι έχουν δρομολογήσει τη νομοθετική κατοχύρωση αυτών των υπηρεσιών. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν βρισκόμαστε μακριά από την ημέρα που θα δούμε να υλοποιούνται.

Τώρα για την καθυστέρηση υλοποίησης, αυτό οφείλεται στην ανάγκη δημιουργίας σχετικής πλατφόρμας που να δέχεται το πακέτο των δημοπρασιών αφού το υφιστάμενο στην Γ.Γ. Εμπορίου είναι απαρχαιωμένο και ανίκανο να δεχθεί την ύλη των προσφορών.

Πιστεύουμε ότι η νέα πλατφόρμα που θα δημιουργηθεί θα αφορά και τα προς Νομοθέτηση νέα Μητρώα Εργοληπτικών Επιχειρήσεων, μελετητών, κ.λ.π, τεχνικών δραστηριοτήτων που προς την κατεύθυνση αυτή έχει γίνει σχετική καρποφόρα διαβούλευση με το ΥΠΟΜΕΔΙ.

Πώς τοποθετήστε ως Σύνδεσμος απέναντι στο Σχέδιο Νόμου του ΥΠΟΜΕΔΙ σχετικό με το σύστημα παραγωγής δημοσίων και ιδιωτικών έργων;

Κατά την άποψη του Συνδέσμου οι γενικές αρχές που πρέπει να διέπουν το σύστημα παραγωγής δημοσίων έργων της χώρας και την άσκηση της εργοληπτικής επιχειρηματικότητας είναι οι ακόλουθες:

• Εξασφάλιση συνθηκών ελεύθερου ανταγωνισμού μεταξύ των εργοληπτικών επιχειρήσεων

• Διασφάλιση της διαφάνειας σε όλα τα στάδια του συστήματος παραγωγής δημοσίων έργων

• Ισότιμη θεσμική και δικαστική αντιμετώπιση των εργοληπτικών επιχειρήσεων

• Ισότιμη χρηματοοικονομική αντιμετώπιση των εργοληπτικών επιχειρήσεων

• Ισότιμη πρόσβαση στην πληροφορία

• Προγραμματισμός δημοσίων έργων σε μεσοπρόθεσμη βάση ώστε να υπάρχει εκ των προτέρων γνώση και δυνατότητα επιχειρηματικού σχεδιασμού

• Στήριξη των εμπλεκομένων κλάδων βιομηχανιών / βιοτεχνιών

• Παραγωγή έργων υπό το πρίσμα της βιώσιμης αλλά και της περιφερειακής ανάπτυξης της Χώρας

• Πλήρες και σαφές θεσμικό πλαίσιο ώστε να εκλείψουν οι ασάφειες που αποπροσανατολίζουν το αντικείμενο της εργοληπτικής επιχειρηματικότητας από την κατασκευή σε δικαστικές διαδικασίες

• Εκσυγχρονισμένο θεσμικό πλαίσιο ως βάση ανάπτυξης των επιχειρήσεων με εξωστρεφή προσανατολισμό

• Δίκαιο και σταθερό φορολογικό περιβάλλον

Αυτές τις γενικές αρχές οφείλει να διασφαλίζει τόσο το θεσμικό πλαίσιο παραγωγής δημοσίων έργων όσο και το ευρύτερο περιβάλλον άσκησης εργοληπτικής επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Δηλαδή, τοποθετήστε υπέρ των αλλαγών του θεσμικού πλαισίου που διέπει τα έργα και σε ποια κατεύθυνση ζητάτε αυτές να κινηθούν;

Φυσικά και είμαστε υπέρ των αλλαγών, φτάνει αυτές να διαμορφώνουν συνθήκες που θα ενισχύουν τον συναγωνισμό, την διαφάνεια και θα επιτυγχάνουν καλύτερες συνθήκες κατασκευής των έργων.

Στην κατεύθυνση αυτή, έχουμε ζητήσει να προσαρμοστεί η ελληνική νομοθεσία με όσα ισχύουν στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες και γιΆ αυτό ουδείς μπορεί να έχει αντίρρηση.

Οι βασικοί άξονες που θα πρέπει να διασφαλίζει μία Πολιτεία κατά την παραγωγή των δημοσίων έργων κατά την άποψη του Συνδέσμου μας είναι οι ακόλουθοι:

• Διασφάλιση της ποιότητας των παραγόμενων έργων.

• Διασφάλιση συνθηκών καταπολέμησης του αθέμιτου ανταγωνισμού

• Εξασφάλιση βέλτιστου χρόνου και τιμής κατασκευής χωρίς αναιτιολόγητες υπερβάσεις και καθυστερήσεις τόσο από πλευράς αναδόχων όσο και από πλευράς αναθετουσών αρχών.

• Διασφάλιση διαφάνειας, αξιοκρατίας και ισονομίας τόσο κατά τις αναθέσεις όσο και κατά την εκτέλεση των έργων, μέσω της δημοσιοποίησης στο διαδίκτυο ολόκληρης της εικόνας για την πορεία ενός έργου και των σχετικών πράξεων της δημόσιας διοίκησης.

• Διασφάλιση της προστασίας του περιβάλλοντος.

• Εξασφάλιση βέλτιστων δαπανών συντήρησης στην διάρκεια ζωής του έργου.

• Απλοποίηση του νομοθετικού πλαισίου.

• Απλούστευση και ουσιαστικοποίηση των ελεγκτικών διαδικασιών και μείωση της γραφειοκρατίας.

• Επιτάχυνση των διαδικασιών ωρίμανσης, ανάθεσης, εκτέλεσης και πληρωμής των έργων.

• Εμπέδωση αισθήματος δικαιοσύνης, διαφάνειας και ισονομίας στις σχέσεις κράτους-πολίτη και στις συνθήκες άσκησης των επαγγελματικών–επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.

Πως εξελίσσονται τα μεγάλα έργα στην Κρήτη από όπου και προέρχεσθε;

H Κρήτη γενικά δεν έχει τύχει μεγάλων έργων την τελευταία τριακονταετία. Ένας βόρειος οδικός άξονας δεν έτυχε ακόμη ολοκλήρωσης, αν και εξυπηρετεί τις τουριστικότερες παραλίες της Ευρώπης.

Ακόμη και τα τμήματα που ολοκληρώθηκαν κατά καιρούς χρήζουν επέκτασης κατά πλάτος με ενδιάμεσα προστατευτικά για να αποχαρακτηριστεί ως ο δρόμος «φονιάς και καρμανιόλα» της Ευρώπης. Το μαρτυρούν τα εικονοστάσια κάθε 100 μέτρα. Μία τέτοια εργολαβία εξελίσσεται σήμερα στο τμήμα Γούρνες – Χερσόνησος και άλλη μία για τις κοιλαδογέφυρες Χαμέζι - Σητεία.

Δυστυχώς δεν υπάρχουν μελέτες για άλλα έργα του ΒΟΑΚ. Η μόνη μελέτη είναι για το τμήμα «Εξάντη-Πανόρμου» που δημοπρατήθηκε πριν δύο χρόνια και καρκινοβατεί η σύμβασή του από προσφυγές των διαγωνιζομένων για τα πτυχία του πρώτου μειοδότη. Ένταξη άλλων τμημάτων στο νέο πρόγραμμα ΣΕΣ δεν προβλέπεται. Το απαιτούμενο ποσό για την ολοκλήρωση του ΒΟΑΚ φθάνει το 1 δισεκατομμύριο ευρώ και η λύση της κατασκευής με ΣΔΙΤ και διόδια απορρίπτεται από την Περιφέρεια. Η Περιφέρεια προτείνει την κατασκευή του με τη μέθοδο της «ρήτρας διαθεσιμότητας» δηλαδή κάθε χρόνο το κράτος να πληρώνει στον Ανάδοχο του έργου ένα ποσό από τον Π.Δ.Ε..

Για Νότιο Οδικό ¶ξονα ούτε συζήτηση, μόνο εμβαλωματικά τμήματα. Για τον πολύπαθο κάθετο άξονα Ηράκλειο-Μεσσαρά συνεχίζονται τα προβλήματα στην ολοκλήρωσή του και βρίσκεται στον κίνδυνο απένταξης εάν δεν ολοκληρωθεί έως τον Μάρτιο του 2017 που είναι φύσει αδύνατο.

Θυμίζουμε ότι για το δρόμο της Μεσσαράς η όλη υπόθεση ενεπλάκη στον εργολαβικό ανταγωνισμό, ο ένας ανάδοχος (άλλου έργου) «κάρφωσε» τον άλλο, η υπόθεση πήρε ποινική τροπή ενώ παρέσυρε και το δρόμο Πάνορμος – Εξάντη! Το έργο σταμάτησε ουσιαστικά το 2014 και αναμενόταν η εργολαβία των 47 εκατομμυρίων ευρώ, που αφορά το τμήμα Αγία Βαρβάρα – Απομαρμάς και κυρίως ό,τι άφησε πίσω της η προηγούμενη εργολαβία με τις κατολισθήσεις και τα άλλα προβλήματα.

Τον Δεκέμβριο του 2014 «χτυπήθηκε» από 13 μεγάλες εταιρείες, αλλά τότε την έκπληξη την έκανε η κατασκευαστική εταιρεία «Κλέαρχος Ρούτσης», που τουλάχιστον στην Κρήτη πρώτη φορά ζητούσε κι έπαιρνε μεγάλο έργο. Ανακηρύχθηκε ο προσωρινός μειοδότης με έκπτωση 35,82% και ακολούθησε με μικρή διαφορά η κοινοπραξία ΔΟΜΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ-ΕΡΕΤΒΟ-ΕΚΤΕΡ με 35,45% (η ίδια που κάνει το έργο του δρόμου Γούρνες – Χερσόνησος). Τρίτη μειοψηφούσα είναι η ΙΝΤΡΑΚΑΤ με 33,64% (κάνει τη σήραγγα στον Αποσελέμη) και τέταρτη η J&P ΑΒΑΞ που είχε την προηγούμενη εργολαβία του δρόμου της Μεσσαράς.

Το Υπουργείο κατακύρωσε το διαγωνισμό και η υπό υπογραφή σύμβαση πέρασε και από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής. Απέμενε να κληθεί ο εργολάβος να υπογράψει με την υπηρεσία τη σύμβαση.

Ταυτόχρονα όμως είχε προχωρήσει και ο διαγωνισμός για το Πάνορμο-Εξάντης το οποίο πήρε η Κ/Ξ ΠΕΤΡΗΣ-ΑΘΩΝΙΚΗ, ξαφνικά βρέθηκε σε απόλυτη εμπλοκή με την εταιρεία ΡΟΥΤΣΗ και ξέσπασε πόλεμος μεταξύ τους. Οι δύο ανάδοχοι αλληλοκαταγγέλθηκαν για τα πιστοποιητικά τους (πτυχία, φορολογική ενημερότητα κ.α.). Το Υπουργείο Υποδομών ζήτησε την άποψη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, το οποίο κατέληξε σε συγκεκριμένες εισηγήσεις και αναφέρουν ότι τον δρόμο της Μεσσαράς πρέπει να κληθεί να τον κατασκευάσει ο δεύτερος μειοδότης και τον Εξάντη – Πανόρμου ο πρώτος.

Το έργο δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί από πιστώσεις του νέου ΕΣΠΑ γιατί προέρχεται από το προ-προηγούμενο πλαίσιο και γέφυρα της γέφυρας δεν γίνεται. Πού λοιπόν θα εξευρεθούν τα 35 εκατομμύρια ευρώ που χρειάζονται για την ολοκλήρωσή του από το ΠΔΕ; Με την πιθανή απένταξη θα ζητηθούν πίσω από την Ε.Ε. τα χρήματα των δύο προηγούμενων εργολαβιών!!! Το έργο αυτό αναμένεται από εξαγγελίες 26 χρόνια στην Κρήτη!

Για το Διεθνές Αεροδρόμιο Καστελλίου τα θέματα είναι γνωστά. Εξαγγέλθηκε από 8 Πρωθυπουργούς και 13 Υπουργούς. Λέτε το τελευταίο νούμερο να είναι γούρικο;