Διαχείριση των υλικών στο εργοτάξιο

Της Ειρήνης Θεοδωροπούλου
Πολιτικός μηχανικός

Έχει παρατηρηθεί πως το 10% των υλικών που παραδίδονται στο χώρο του εργοταξίου χαραμίζονται λόγω καταστροφής, απώλειας είτε και «υπέρ-παραγγελίας». Βέβαια συχνά παρατηρείται αύξηση αυτού του ποσοστού σε πολλά εργοτάξια. Με σκοπό την μείωση του ποσοστού απώλειας επιβάλλεται η σωστή οργάνωση και διοίκηση του εργοταξίου σε συνάρτηση με τα υλικά καθώς και τα συνιστώντα στοιχεία.

Μία τέτοιου είδους διαδικασία θα οδηγήσει στην μείωση του γενικού κοστολογίου του έργου καθώς και στην προηγμένη αποδοτικότητα, ποιότητα και ασφάλεια. Στα πλεονεκτήματα οφείλουμε να προσθέσουμε τα περιβαλλοντικά οφέλη.

Η απώλεια υλικών στον εργοταξιακό χώρο προκύπτει με βάση τους παρακάτω παράγοντες
• Φθορά
• Μόλυνση
• Με το να αποθηκεύονται εφόσον έχουν ξεπεράσει την προβλεπόμενη ημερομηνία χρήσης τους
• Υπερ-παροχή
• Δεν εντάσσονται στις νόμιμες κατασκευαστικές και τεχνικές προδιαγραφές
• Κλοπή ή λεηλασία

Τι να αποφεύγουμε

Ο αποτελεσματικός τρόπος μείωσης απωλειών και διαρροών των υλικών από το εργοτάξιο εστιάζεται στα «στάδια – κλειδιά» της διοίκησης, κατά την παραγγελία, την παράδοση, την αποθήκευση και τέλος κατά την χρήση τους, όπου πρέπει να αποφεύγουμε τα ακόλουθα:

Οταν παραγγέλνουμε:
• την υπέρ-παραγγελία
• την παραγγελία εσφαλμένου τύπου, είδους, μεγέθους και ποιότητας
• την παραγγελία πρότυπων μεγεθών αντί των προβλεπομένων

Κατά την παράδοση:
• τη φθορά κατά την διάρκεια της εκφόρτωσης
• την παραλαβή και τοποθέτηση των υλικών σε ακατάλληλη τοποθεσία
• την παραλαβή εσφαλμένων παραγγελιών, τεχνικών προδιαγραφών και ποσοτήτων

Κατά την αποθήκευση:
• απώλεια, λεηλασία, βανδαλισμό
• φθορά λόγω κακής αποθήκευσης

Κατά την χρήση τους:
• τη φθορά λόγω εσφαλμένης ή συστηματικά επαναλαμβανόμενης χρήσης

Γενικά θα μπορούσαμε να πούμε πως οι παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν την αποδοτική οργάνωση και διοίκηση του εργοταξίου σε σχέση με την απώλεια υλικών είναι οι παρακάτω:
• το ακατάστατο εργοτάξιο
• η έλλειψη πληροφοριών και ειδίκευσης
• η έλλειψη κινήτρων με σκοπό την βελτίωση εργασίας
• η χρήση ακατάλληλου εξοπλισμού
• ο ελλιπής σχεδιασμός και προγραμματισμός


Η σωστή και αποτελεσματική οργάνωση των υλικών του εργοταξίου συνδέεται άμεσα με παράγοντες όπως με το οργανόγραμμα του έργου, με τα καθήκοντα των εργαζομένων καθώς και με την χρήση πρωτοκόλλων σε σχέση με τις παραγγελίες, την αποδοχή τους καθώς και αποθήκευσή τους.

Έξι προτάσεις

Για την αποτελεσματική διαχείριση των υλικών του εργοταξίου προτείνονται οι ακόλουθες εισηγήσεις:

1. Η δημιουργία ενός συστήματος ελέγχου των χώρων αποθήκευσης συντελεί στην επιθεώρηση και κατά συνέπεια μείωση των υπερβάσεων διαρροών και απωλειών. Για παράδειγμα, αν κατά την διάρκεια παράδοσης των τούβλων αυτά κατανεμηθούν καταλλήλως στους επιμέρους χώρους του εργοταξίου ο διαχειριστής του έργου θα μπορεί να ελέγχει άμεσα και γρήγορα τα πεδία υπέρβασης των διαρροών.

2. Ο διαρκής έλεγχος των εργολάβων. Σε πολλές περιπτώσεις το ιδιωτικό συμφωνητικό μεταξύ κατασκευαστή και εργολάβου προϋποθέτει την αγορά και διαχείριση υλικών από τον ίδιο τον εργολάβο με αποτέλεσμα ο εργολάβος να εκμεταλλεύεται την αρμοδιότητα αυτή ως προς το συμφέρον του και να οδηγείται το εργοτάξιο σε υπερβασία αγορών υλικών είτε και διαρροών.

3. Στις περιπτώσεις όπου ο κατασκευαστής συμφωνεί με προμηθευτές η συνεργασία τους οφείλει να περιέχει τρόπους ώστε και τα δύο μέλη να είναι επικερδή. Σε εργοταξιακό επίπεδο, η σχέση προμηθευτή και εργατών είναι σημαντική εφόσον στηρίζεται στην καλή επικοινωνία.

4. Η πρόσβαση στο χώρο του εργοταξίου οφείλει να οργανώνεται και να συστηματοποιείται διαρκώς.

5. Η εκπαίδευση του εργατικού προσωπικού οδηγεί αδιαμφισβήτητα στην μείωση απωλειών, στη σωστή οργάνωση καθώς και στην καλυτέρευση της ποιότητας. Σημαντικοί τομείς εκπαίδευσης αποτελούν:
o Η κείμενη νομοθεσία
o Η βαρύτητα της σωστής διοίκησης
o Η αναγνώριση και αποτροπή επικίνδυνων συνθηκών
o Η κατάλληλη χρήση προστατευτικού εξοπλισμού, όπως κράνη, μπότες, γάντια κτλ
o Μεθόδους κατασκευής βασισμένες σε ένα εγκεκριμένο και πρόσοδο διάγραμμα

6. Η οργάνωση ασφαλείας του εργοταξίου έρχεται να προστεθεί στις εισηγήσεις. Η ασφάλεια και προστασία των οροθεσιών του εργοταξίου εξασφαλίζεται με την χρήση περιμετρικής περίφραξης καθώς και κλειδωνιάς. Η τοποθέτηση προστατευτικών μέτρων κατά κύριο λόγο αποβαίνει αποτελεσματική και επικερδής. Συνοπτικά αναφέρονται τα παρακάτω:
Τοποθέτηση αποτρεπτικών μέτρων όπως φώτα, προειδοποιητικές πινακίδες, φύλακες ασφαλείας, συναγερμούς κτλ
Ρύθμιση της κυκλοφορίας των διερχομένων ατόμων μέσα και έξω από το εργοτάξιο με την χρήση ειδικών καρτών.
Τοποθέτηση του γραφείου του διαχειριστή του έργου σε τέτοιο σημείο ώστε να μπορεί να ελέγχει τον χώρο.
Πληροφόρηση της δημοτικής αστυνομίας για την ύπαρξη του εργοταξίου.
Χρήση καμερών.

Κατά την παραγγελία των υλικών η γνώση των σωστών ποσοτήτων και ποιοτήτων αποτελεί κρίσιμο θέμα αν αναλογισθεί κανείς πως οδηγεί στην βελτίωση της ρευστότητας, σε περιορισμό αποθηκευμένων ποσοτήτων τα οποία μπορεί να κλεφτούν ή να καταστραφούν, στην καλύτερη οργάνωση και τέλος στην αποφυγή περιττών διακινήσεων.

Το επόμενο βήμα είναι ο έλεγχος κατά την αποδοχή της παραγγελίας. Αναφέρεται πως τα περισσότερα κλοπιμαία υλικά δεν κατεβαίνουν από το φορτηγό του προμηθευτή – επομένως αποτελεί σημαντικής σημασίας ο ακριβής έλεγχος. Όσο αναφορά την αποθήκευση των υλικών, παρατηρείται πως η σωστή αποθήκευση προτρέπει την διαχείριση των υλικών με ευκολότερο τρόπο καθώς επίσης συμβάλει και στην μείωση των καταστροφών. Και τέλος η χρήση των υλικών συνδέεται άμεσα με ζητήματα ασφάλειας, μεταφοράς, χειρωνακτικού και μηχανικού χειρισμού, αναγνώρισης υλικών, κατάταξης και πολλών άλλων παραγόντων που επηρεάζουν την αποδοτικότητα τους.

Η σωστή διαχείριση των εργοταξιακών υλικών συμβάλει αισθητά στη μείωση του ποσοστού διαρροής και απώλειας των υλικών καθώς και στην αύξηση της αποδοτικότητας του εργοταξίου. Τα αποτελέσματα μίας τέτοιου είδους αναβάθμισης είναι η μείωση των δαπανών, η καλυτέρευση της διοίκησης καθώς και η καλλιέργεια της ποιότητας και της ασφάλειας.

Ο ρόλος του διαχειριστή έργου

Η οργάνωση των υλικών ως διαδικασία δεν διαφέρει από όλες τις υπόλοιπες εργασίες του εργοταξίου. Επομένως με σκοπό την σωστή διεκπεραίωση αυτής διαδικασίας, απαιτείται ο σωστός χειρισμός των καθηκόντων και δεσμεύσεων των μελών της ομάδας. Η επιτυχής οργάνωση των υλικών στο εργοτάξιο βασίζεται στην σωστή επικοινωνία. Το κάθε άτομο που εμπλέκεται στη διαδικασία της κατασκευής και διαχείρισης ενός έργου, εφόσον έχει συλλέξει τις απαραίτητες πληροφορίες καθώς και αντιλαμβάνεται τις υποχρεώσεις του, είναι σε θέση να κατανοήσει τα επίμαχα ζητήματα με αποτέλεσμα να εφοδιάζει με πληροφορίες τον υπεύθυνο εποπτείας του έργου.

Σε κάθε κατασκευαστικό έργο την ευθύνη για τη διαχείριση των υλικών την αναλαμβάνει ο διαχειριστής έργου (project manager). Στις υποχρεώσεις του είναι ο προσδιορισμός, η καταγραφή καθώς και ο έλεγχος των υλικών στο εργοτάξιο. Σε αυτές βέβαια προστίθενται η αξιολόγηση και επιτήρηση των εργολάβων.

Σε όλα τα έργα , ανεξαρτήτως το μέγεθος και το είδος τους, το προσωπικό οφείλει να έχει ενημερωθεί για τους τρόπους σωστής λειτουργίας των ειδικοτήτων τους καθώς και να παρέχει τις απαραίτητες εισηγήσεις σχετικά με τον σωστό χειρισμό των υλικών.

Who is Who

Η Ειρήνη Θεοδωροπούλου αποφοίτησε από το Heriot-Watt University του Εδιμβούργου στη Σκωτία όπου και απέκτησε το Bachelor of Engineering with Honors in Civil Engineering, στη συνέχεια παρακολούθησε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών στο ίδρυμα ΤΕΙ Πειραιά σε σύμπραξη με το Kingston University του Λονδίνου από όπου και απέκτησε τον μεταπτυχιακό τίτλο Master of Science with Distinction in Structural Engineering and Construction Management. Αυτή τη στιγμή παρακολουθεί ένα πρόγραμμα με σκοπό την απόκτηση του Diploma in Interior Design. Η πρακτική της εξάσκηση υλοποιήθηκε στον κλάδο των προμετρήσεων και προκοστολόγησης ενώ σήμερα εργάζεται σε κατασκευαστική εταιρεία όπου δραστηριοποιείται στην έκδοση οικοδομικών αδειών και κατασκευή κατοικιών. Παράλληλα με την εργασία της στον κατασκευαστικό τομέα, το ενδιαφέρον της εστιάζεται έντονα, στη συγγραφική δράση και την έρευνα.